vroeg

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  vroeg    (hulp, bestand)
• IPA: / vrux / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• vroeg

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘aan het begin, tijdig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	vroeg	vroeger	vroegst
verbogen	vroege	vroegere	vroegste
partitief	vroegs	vroegers	-

Bijvoeglijk naamwoord

vroeg

1. iets of iemand die op een eerder tijdstip komt of aanwezig is

   ▸ De enige vlakke grond was de trail zelf dus ik hoopte dat er geen vroege hiker over me heen zou vallen in de ochtend.

   • Hij heeft het vaak over de vroege middeleeuwen. 

2. eerder dan verwacht

   • Zij stierf helaas een vroege dood. 

3. betrekking hebbend op het eerste gedeelte van een tijdperk

   ▸ Het was een halsketting met afwisselend grote smaragden en kleine sterrenformaties van briljanten, allemaal fonkelend alsof ze nieuw waren, hoewel het sieraad uit de vroege negentiende eeuw moest komen.

   ▸ De kringloopwinkels hebben daarnaast concurrentie van online-marktplaatsen zoals Vinted of Vestiaire Collective die steeds populairder worden. Het is alleen nog te vroeg om daar het volledige effect van te zien, zegt de brancheorganisatie.

Verwante begrippen

• prematuur, voorbarig, voorlijk, voortijdig

Hyponiemen

• 's morgens vroeg, 's ochtends vroeg, middelvroeg, morgenvroeg

Afgeleide begrippen

   

vervroegen vroeg barbarakruid vroeg elfje vroeg havikskruid vroeg Latijn vroeg vergeet-mij-nietje vroeg visstaartje vroegachttiende-eeuws vroegbarok vroegbehandeling vroegbloeiend vroegbloeier vroegboeken vroegboeker vroegboekkorting vroegchristelijk vroegdetectie vroegdienst vroege appeldwergmot vroege berkenmineermot vroege bloedbij vroege blokspanner vroege bremspanner vroege bruine vroege dwergbladroller vroege dwergspanner vroege eikenpalpmot vroege eikenuil vroege ereprijs vroege glazenmaker vroege glimmer vroege grasmot vroege haver vroege keverdoder vroege knobbeldaas vroege krokus vroege oermot vroege rouwvlieg vroege runderdaas vroege spanner vroege spinnenorchis vroege steenvlieg vroege sterhyacint vroege veldbieskokermot vroege walstrospanner vroege wespbij vroege zaksikkelmot vroege zandbij vroege zandroofvlieg vroege zegge vroegeenentwintigste-eeuws vroegeling vroeggeboorte vroeggeboren vroeggeborene vroeggestorven vroeggotiek vroeggotisch vroeghulp vroegkapitalistisch vroegkinderlijk vroegkost vroegkosten vroegmaal vroegmalen vroegmarkt vroegmiddeleeuws Vroegmiddelnederlands vroegmis vroegmodern vroegmodernisme vroegneolithisch Vroegnieuwnederlands vroegoud vroegpaleolithicum vroegpensioen vroegpensionering vroegrenaissance vroegrijp vroegromantiek vroegschaffen vroegschools vroegsignalering vroegsop vroegsoppen vroegstarter vroegstuk vroegstukken vroegte vroegtijdig vroegtwintigste-eeuws vroegverkoper vroegvlieger vroegwijs

Uitdrukkingen en gezegden

• Vroeg in de weer zijn

vroeg aan het werk zijn

• Vroeg rijp, vroeg rot

Stoett-2484

• Vroeg uit de veren zijn

vroeg opstaan

• Vogeltjes die zo vroeg zingen zijn voor de poes

wanneer iemand te snel van iets genieten wil, komen er vaak bedrogen vanaf

Vertalingen

    1. aan het begin   

Duits: früh (de) Engels: early (en)

Vietnamees: sớm (vi)

    2. eerder dan verwacht   

Duits: früh (de) Engels: early (en) Frans: précoce (fr)

Vietnamees: sớm (vi) Spaans: temprano (es)

stellend	vergrotend	overtreffend
vroeg	vroeger	het vroegst

Bijwoord

vroeg

1. op een tijdstip dat eerder is dan de meeste

   • Hij is al vroeg gestorven. 

Werkwoord

vervoeging van
vragen

vroeg

1. enkelvoud verleden tijd van vragen
   

   • Ik vroeg. 
     
   • Jij vroeg. 
     
   • Hij, zij, het vroeg. 
   • Ik vroeg de man of ik mocht gaan. 

   ▸ Honderden aanvragen: Frankrijk is al langer bezig met het aantrekken van Amerikaanse onderzoekers. Begin dit jaar al vroeg de regering universiteiten met plannen te komen om hun Amerikaanse collega's onderdak te bieden. Verschillende instellingen, waaronder de beroemde Sorbonne universiteit in Parijs, zijn daar nu mee bezig.

Gangbaarheid

• Het woord vroeg staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vroeg" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Afrikaans

Uitspraak

• geluid

stellend	vergrotend	overtreffend
vroeg vroeë	vroeër	vroegste

Bijvoeglijk naamwoord

vroeg

1. vroeg

   «Die Republiek van Namibië (vroeër bekend as Suidwes-Afrika) is 'n land in suidwestelike Afrika, aan die Atlantiese kus.»

   De Republiek Namibië (vroeger bekend als Zuidwest-Afrika) is een land in zuidwestelijk Afrika, aan de Atlantische kust.