schuldig

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  schuldig    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈsxʏldəx / (2 lettergrepen); /'sxɵldəx/

Woordafbreking

• schul·dig

Woordherkomst en -opbouw

• afgeleid van schuld met het achtervoegsel -ig

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	schuldig	schuldiger	schuldigst
verbogen	schuldige	schuldigere	schuldigste
partitief	schuldigs	schuldigers	-

Bijvoeglijk naamwoord

schuldig

1. (juridisch) verantwoordelijk voor een laakbaar/strafbaar feit

   • Hij was schuldig aan deze vreselijke moord. 

2. (financieel) verschuldigd

   • U blijft dat bedrag schuldig. 

3. (verouderd) verplicht

   ▸ Dat een iegelijk schuldig is zich bij de ware Kerk te voegen

Uitdrukkingen en gezegden

• Het antwoord schuldig blijven/zijn

Een bepaald antwoord nog moeten geven

• het antwoord schuldig blijven

geen antwoord kunnen geven

∗ Het antwoord op mijn vraag was ze me schuldig gebleven.

Bijwoord

schuldig

1. verantwoordelijk voor een laakbaar/strafbaar feit

   ▸ Hoewel ik als vader niet veel had kunnen doen, aangezien ze dit proces vooral met haar vriendinnen verwerkte, voelde ik me toch schuldig dat ik er niet voor haar was op dit indrukwekkende moment in haar jonge leven.

   ▸ Daar voel ik me ook schuldig over, maar als er iets is belt hij zijn vader, niet mij.

   ▸ Heeft Hannah een punt? En wat als Jos wél wist wat hij deed en dacht dat het ooit zou uitkomen? Of erger nog: wat als ik dat stiekem ook onbewust heb geweten? Ben ik dan schuldig aan zijn schuld? En wat betekent dat? Dat het pact dat we ooit sloten ons allebei gevangen heeft gezet? En dat hij er wel uit móést breken? 'Lot, verraad is pas verraad als het moedwillig gebeurt.

   ▸ Door zijn ontsnappingspoging zal hij bij voorbaat al schuldig lijken.

Antoniemen

• onschuldig

Afgeleide begrippen

• beschuldigen, schuldige, schuldigverklaring

Vertalingen

    1.   

Catalaans: culpable (ca) Deens: skyldig (da) Engels: guilty (en) Frans: coupable (fr)

Papiaments: kulpabel Spaans: culpable (es) Welsh: euog (cy)

Gangbaarheid

• Het woord schuldig staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "schuldig" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.