operatie

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  operatie    (hulp, bestand)
• IPA: / ˌopəˈra(t)si / (4 lettergrepen)

Woordafbreking

• ope·ra·tie

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘geneeskundige handeling’ voor het eerst aangetroffen in 1637
• Naamwoord van handeling van opereren met het achtervoegsel -atie

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	operatie	operaties
verkleinwoord	operatietje	operatietjes

Zelfstandig naamwoord

de operatie v

1. een aantal gecoördineerde acties

   • Bij Nasa worden hele onderzoeksdivisies wegbezuinigd (waarbij boze tongen beweren dat dit de commerciële operatie van Elon Musks Starlink niet slecht uitkomt).  

2. (medisch) een chirurgische ingreep

   ▸ En hij overleefde de operatie en hij vocht zich door de chemo's en al die nare controles heen, om vervolgens hier op deze idyllische plek alsnog uit het leven te stappen.

   ▸ Tot negentig procent van de tumor kon met een operatie worden weggehaald.

   • Hij was al weer snel hersteld na de operatie. 

   ▸ Het Bronovo-ziekenhuis in Den Haag blijft ook na 2024 open. Dat staat in plannen van Haaglanden Medisch Centrum (HMC) waar het ziekenhuis onder valt. Tot 2030 blijft het zeker open, schrijft Omroep West, voor operaties en andere niet-spoedeisende behandelingen, laat de HMC-directie weten.

3. (wiskunde) een bewerking op een object door een operator

   • Na die operatie was de som eindelijk opgelost. 

Hyponiemen

   

VN-operatie afslankingsoperatie afslankoperatie amandeloperatie antiterreuroperatie appendixoperatie automatiseringsoperatie bankoperatie batistaoperatie belastingoperatie bergingsoperatie besparingsoperatie bevrijdingsoperatie bezuinigingsoperatie bliksemoperatie blindedarmoperatie borstoperatie bruteringsoperatie buikoperatie bypassoperatie coffey-operatie crisisbeheersingsoperatie crisisoperatie dandy-operatie dandyoperatie darmoperatie dereguleringsoperatie doofpotoperatie dührsen-operatie efficiency-operatie efficiencyoperatie enkeloperatie flapoperatie fraudeoperatie fusieoperatie galblaasoperatie geslachtsoperatie gevechtsoperatie gezondmakingsoperatie halsted-operatie hartmann-operatie hartoperatie herniaoperatie heroperatie heroriënteringsoperatie hersenoperatie hersteloperatie herstructureringsoperatie hervormingsoperatie heupoperatie hulpoperatie hulpverleningsoperatie inhaaloperatie inkijkoperatie kaasschaafoperatie keeloperatie kelly-operatie kijkbuisoperatie kijkoperatie knieoperatie krimpoperatie landingsoperatie landoperatie legeroperatie liesbreukoperatie lokvogeloperatie longoperatie luchtlandingsoperatie luchtoperatie maagoperatie mammoetoperatie martelaaroperatie meniscusoperatie miljardenoperatie neusoperatie nuloperatie ombouwoperatie ombuigingsoperatie oogoperatie oorlogsoperatie openhartoperatie oppepoperatie opschoningsoperatie outsourceoperatie politieoperatie polya-operatie privatiseringsoperatie prostaatoperatie reddingsoperatie robotoperatie routineoperatie rugoperatie ruiloperatie saneringsoperatie schaalvergrotingsoperatie schoonheidsoperatie schoonmaakoperatie schouderoperatie sleepoperatie sleutelgatoperatie snoeioperatie spoedoperatie staaroperatie steunoperatie taakverdelingsoperatie teenoperatie toti-operatie tussenbalansoperatie uitvlagoperatie undercoveroperatie vaatoperatie veiligheidsoperatie vernieuwingsoperatie vestzak-broekzakoperatie vredesoperatie wetgevingsoperatie wikkelhartoperatie witwasoperatie zoekoperatie zuiveringsoperatie

Afgeleide begrippen

   

operatieafdeling operatieassistent operatiebasis operatiebroeder operatief operatiegebied operatiekamer operatiekwartier operatielijn operatiemateriaal operatiepatiënt operatieplan operatiereis operatierobot operatiesimulator operatietafel operatietechniek operatietijd operatietoerisme operatiezaal operatiezuster operationeel

Uitdrukkingen en gezegden

• Operatie geslaagd, patiënt overleden.

Iets is gelukt, maar met zoveel bijkomende schade dat het uiteindelijke resultaat toch negatief is.

Vertalingen

    1. aantal gecoördineerde acties   

Engels: operation (en)

Frans: opération (fr) v, dispositif (fr) m

    2. een chirurgische ingreep   

Engels: operation (en), surgical operation (en) Frans: opération (fr) v

Spaans: operación (es) v

    3. een bewerking op een object   

Engels: operation (en) Frans: opération (fr) v

Spaans: operación (es) v

Gangbaarheid

• Het woord operatie staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "operatie" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.