straal

De straal van een cirkel

Nederlands

Uitspraak

• IPA:
  • (Noord-Nederland): /straɫ/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈstral/

Woordafbreking

• straal

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	straal	stralen
verkleinwoord	straaltje	straaltjes

Zelfstandig naamwoord

straal m/v

1. (wiskunde) een rechte lijn vanaf het middelpunt naar een punt op een boloppervlak of cirkelomtrek

   Neem de straal tussen de punten van een passer, en trek de cirkel.

2. (natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)

   Een laser geeft een perfecte straal licht.

3. (natuurkunde) een smalle bundel van een gas of vloeistof die door overdruk uit een vat of slang spuit

   Bij een slagaderlijke bloeding spuit het bloed er in een straal uit.

Synoniemen

• [1] radius

Antoniemen

• [3] damp, druppel, guts, mist, wolk

Afgeleide begrippen

• [1] kromtestraal
• [2] bestraling, lichtstraal, straalkachel, straalzender, straling, zonnestraal
• [3] straalaandrijving, straalmotor, waterstraal,

Verwante begrippen

• [1] bol, cilinder, cirkel, middellijn, rechte
• [2] laser, reflector, schijnwerper, vuurtoren, zoeklicht
• [3] fontein, brandslang, druk, lekkage, spuit, steekvlam, turbine, uitlaatpijp, voorstuwing, waterkanon, waterkraan

Vertalingen

    1. de lijn van middelpunt naar omtrek   

Duits: Halbmesser (de) m Radius (de) m Engels: radius (en)

Frans: rayon (fr) m

    2. een bundel elektromagnetische straling   

Duits: Strahl (de) m Engels: beam (en) ray (en)

Frans: rayon (fr) m

    3. spuitend gas of vloeistof   

Duits: Strahl (de) m Engels: jet (en)

Frans: jet (fr) m

Bijwoord

straal

1. (psychologie) zonder de aanwezigheid van anderen te willen of kunnen opmerken

   Hij negeert ons, of hij was in gedachten verzonken want hij liep ons straal voorbij.

Werkwoord

vervoeging van
stralen

straal

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stralen
   

   Ik straal.

2. gebiedende wijs van stralen
   

   Straal!

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stralen
   

   Straal je?