slagen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  slagen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈslaɣə(n) / (2 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈslaːχə(n)/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈslaːɣə(n)/

Woordafbreking

• sla·gen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘gelukken’ voor het eerst aangetroffen in 1596

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
slagen	slaagde	geslaagd
zwak -d	volledig

Werkwoord

slagen

1. ergatief ~ in: iets bereiken

   • Hij is erin geslaagd om het apparaat weer werkzaam te maken. 

   ▸ Er is me verteld dat ze een pijnlijke dood is gestorven toen mijn broertje deze wereld poogde te betreden, zonder daarin te slagen.

2. ergatief het examen succesvol beëindigen

   • Van onze eindexamenleerlingen is 98% geslaagd en 2% gezakt. 

3. ergatief goed aflopen; succesvol aflopen

   • Ondanks het regenachtige weer wisten ze de dag toch nog te laten slagen. 
   • 'Maar we zullen het beste uit moeten kiezen, het plan dat de meeste kans van slagen heeft.  

   ▸ Vandaag begint de landelijke "Zet 'm Op"-campagne, met als doel dat meer Nederlanders vrijwillig kiezen voor een fietshelm. "Dit soort veranderingen kunnen slagen", zegt gedragswetenschapper Inge Merkelbach van de Erasmus Universiteit. "Maar het zal een traject van de lange adem worden."

   ▸ Deze fabrikanten proberen elkaar flink af te troeven. "Er is echt een innovatie-oorlog gaande. Omdat er nu zo veel concurrentie is, probeert iedereen nieuwe functies in een auto te stoppen", zegt Van Dillen. Niet elke innovatie is volgens hem even geslaagd. "Veel van de nieuwe Chinese auto's hebben een waslijst aan innovaties waar mensen waarschijnlijk niet veel van zullen gebruiken."

4. iets succesvol afsluiten

   ▸ Dit falen of slagen hangt volgens Liu ook af van het tijdsgewricht waarin hij leeft.

Hyponiemen

• welslagen

Afgeleide begrippen

• slaagcijfer, slaagkans, slaagpercentage

Uitdrukkingen en gezegden

• Met vlag en wimpel slagen

met zeer goede cijfers slagen

• de geslaagde student

• slagen in iets

Vertalingen

    1. iets bereiken   

Engels: succeed (en)

Spaans: conseguir (es)

    2. het examen succesvol beëindigen   

Duits: bestehen (de) Engels: pass (en)

Pools: zdać (pl)

    de geslaagde student   

Duits: der erfolgreiche Absolvent

    slagen in iets   

Duits: mit etwas Erfolg haben, erfolgreich sein

Zelfstandig naamwoord

de slagen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord slag

   ▸ Van alle vroege krijgsdaden was de Perzische oorlog de grootste; en toch werd deze spoedig beslist door twee slagen ter zee en twee slagen te land.

   ▸ Wie dit soort momenten heeft meegemaakt, weet dat de geschiedenis van volkeren wordt bepaald door de uitslag van de grote slagen.

Gangbaarheid

• Het woord slagen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "slagen" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.