organisme

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  organisme    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• or·ga·nis·me

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samenhang der delen’ voor het eerst aangetroffen in 1854
• afgeleid van orgaan met het achtervoegsel -isme

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	organisme	organismes organismen
verkleinwoord	organismetje	organismetjes

Zelfstandig naamwoord

het organisme o

1. (biologie) een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen

   ▸ Het pokkenvirus is een ander micro- organisme dat als biologisch wapen tot een epidemie kan leiden.

   ▸ Ieder organisme heeft al bij de geboorte een aantal gedragspatronen in aanleg meegekregen, die echter pas onder invloed van bepaalde specifieke (externe) prikkels tot uiting kunnen komen.

2. organische bouw, samenhang van de delen van een functioneel geheel

   ▸ Er gebeurt volgens mij iets met de toeschouwers als het er te veel worden, ze lijken in één groot gruwelijk organisme te veranderen dat collectief reageert op alles wat het ziet en hoort, terwijl de acteurs steeds slechter gaan spelen in een vergeefse poging de energie over de menigte in de zaal en op de balkons te verdelen.

3. (in België, niet algemeen) organisatie

Hyponiemen

• bodemorganisme, controleorganisme, macro-organisme, micro-organisme, modelorganisme, zeeorganisme

Vertalingen

    1. een levend wezen met eigen metabolisme en bestaande uit verschillende organen   

Deens: organisme (da) g Duits: Organismus (de) m Engels: organism (en) o Fins: eliö (fi), organismi (fi) Frans: organisme (fr) m Hongaars: organizmus (hu) Interlingua: organismo (ia) Litouws: organizmas (lt) m

Noors: organisme (no) m Nynorsk: organisme (nn) m Perzisch: سازواره (fa) (sazvareh) Pools: organizm (pl) m Portugees: organismo (pt) m Roemeens: organism (ro) o Spaans: organismo (es) m Zweeds: organism (sv) g

Gangbaarheid

• Het woord organisme staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "organisme" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.