WikiWoordenboek:Conventies en afspraken

Uit WikiWoordenboek

Ga naar: navigatie, zoeken

In WikiWoordenboek worden lemma's opgebouwd volgens een vast stramien om alle pagina's op een zelfde manier qua opzet er uit te laten zien.

In de tijd dat dit woordenboek nu loopt zijn er een aantal gewoontes, procedures en (kroeg)afspraken ontstaan. Ten behoeve van de verdere ontwikkeling en algemene toepassing van deze normen wordt hier getracht ze samen te brengen, zodat na goed overleg een bekrachtiging (of verwerping of amendering) door de gebruikers kan plaats vinden. Gaarne commentaar op de overlegbladzijde.

Inmiddels zijn een deel van deze conventies en afspraken verwerkt in stramienen, die eenvoudig op een lege bladzijde te plaatsen zijn. Dit is in de hoop dat het zo eenvoudiger wordt de afspraken ook daadwerkelijk toe te passen.

Inhoud

[bewerken] Het formaat van een bladzijde

[bewerken] Meest gebruikelijke formaat

De algemene volgorde van een woordlemma (zie ook: WikiWoordenboek:Stramien) is als volgt:

  1. Hoofdtaalsjabloon (bijv. {{=nld=}}, {{=eng=}}) dat aangeeft tot welke taal het woord behoort (zie ISO 639 voor een lijst met taalaanduidingen en Categorie:Hoofdtaalsjablonen voor de reeds bestaande sjablonen).
    Een hoofdtaalsjabloon heeft de drieletterige taalcode tussen gelijktekens {{=nld=}}. Dit plaatst automatisch het woord in de categorie van de taal. Er zijn ook gewone taalsjablonen zonder streepjes {{nld}}, zij worden bij vertalingen gebruikt.
    Een lemma kan meer dan één taal bevatten. De talen worden in alfabetische volgorde weergegeven met dien verstande dat Nederlands altijd bovenaan vermeld wordt.
  2. Uitspraaksjabloon {{-pron-}}
    Onder deze kop hoort een geluidsbestand en indien mogelijk een IPA-weergave (na :*{{WikiW|IPA}}) van het woord.
  3. Afbreeksjabloon {{-syll-}}
    Hieronder wordt aangegeven hoe het woord in lettergrepen afgebroken wordt.
  4. Herkomstsjabloon {{-etym-}} (optioneel)
    Hieronder wordt aangegeven hoe het woord ontstaan is, uit welke delen het bestaat en wat de herkomst is.
  5. Woordsoortsjabloon, zoals {{-noun-}}, {{-adjc-}}, {{-verb-}}, etc
    Het woordsoortsjabloon kan voorafgegaan worden met een tabelsjabloon die de vervoeging of de verbuiging van het woord in tabelvorm weergeeft. Deze sjablonen zijn taalspecifiek (bijv. {{-nlnoun-}}).
  6. Het woord in vet ('''woord''')
    Hoofdlettergevoeligheid: worden al of niet met hoofdletter geschreven, zoals dat in de spelling van de desbetreffende taal gebruikelijk of voorgeschreven is. In het Nederlands zijn de meeste woorden daarom met een kleine letter.
    Indien mogelijk en van toepassing wordt na het woord aangegeven tot welk geslacht of klasse het behoort. Daartoe zijn {{m}} voor mannelijk,{{f}} voor vrouwelijk en {{n}} voor onzijdig (het-woorden) beschikbaar. Met de-woorden zonder geslachtsaanduiding plaatsen we {{m}}/{{f}}.
    Het woord wordt gevolgd door een korte woordenboekomschrijving van de betekenis.
    De omschrijving kan gevolgd worden door een kort voorbeeld. Men gebruikt daartoe #: en zet het voorbeeld in cursief.
    Bij anderstalige woorden wordt bij voorkeur de [[vertaling]] in het Nederlands gegeven, indien nodig aangevuld met een nadere omschrijving.
    Eventuele voorbeelden dienen vergezeld te gaan van een «vertaling in het Nederlands» (deze haakjes zijn onder het bewerkingsraam onder Diversen te vinden).
    Indien er meer dan één betekenis is, worden deze op een volgende regel met # genummerd
  7. Overige koppen** (optioneel)
    1. homoniemen {{-homo-}},
    2. antoniemen {{-ant-}},
    3. verwante woorden {{-rel-}} enz
    Voor de juiste volgorde van deze koppen: {{-writ-}}{{-homo-}}{{-syn-}}{{-ant-}}{{-drv-}}{{-rel-}}{{-ref-}}{{-quot-}}{{-prov-}}{{-expr-}} is het handig gebruik te maken van een van de stramienen:
    indien er meer dan één betekenis is, worden deze met behulp van de desbetreffende nummering nader verduidelijkt.
  8. Vertalingssjabloon** {{-trans-}} (optioneel)
    Onder dit sjabloon staan de vertalingen in andere talen. Iedere taal wordt aangegeven met behulp van een taalsjabloon :*{{xxx}} (xxx=taalcode). Opgelet: de volgorde van de talen dient alfabetisch te zijn op basis van de ontcijferde taalcodes (bijv. Spaans)en dit komt niet overeen met de alfabetisering van de taalcodes (bijv. es). IJslands (taalcode is) komt bij de I te staan. Het eenvoudigste is het gebruik te maken van Transtool. Dan wordt de formatering automatisch toegepast.
    De vertalingen kunnen middels {{trans-top|}}, {{trans-mid}} en {{trans-bottom}} tot een uitklapbare tabel verwerkt worden. Gebruik echter wel even de knop 'Toon bewerking ter controle' om het resultaat te beoordelen.
    Indien er meer dan één betekenis is, worden er zo veel tabellen aangemaakt als er betekenissen onder woord gedefinieerd zijn. In de koppen {{trans-top|}} wordt het nummer en een korte beschijving toegevoegd., bijvoorbeeld voor man: {{trans-top|1. mannelijk mens}},{{trans-top|2. echtgenoot}}
  9. Informatiesjabloon
    Indien Wikipedia een lemma heeft dat de betekenis van het woord verder uitspit, kan een informatiesjabloon {{-info-}} toegevoegd worden dat automatisch een doorklik naar de encyclopedie aanmaakt.

[bewerken] Afwijkende formaten

[bewerken] Vreemde woorden

Het formaat van een anderstalig woord is minder uitgebreid dan dat van een Nederlandstalig, zij hebben bijvoorbeeld alleen een vertaling naar het Nederlands toe. Onderdelen die een Nederlandstalig woord wel en een anderstalig woord niet hebben zijn hierboven aangeduid met een **.

[bewerken] Afgeleide woordvormen

Afgeleide woordvormen zoals zijnde of 's morgens kunnen een eigen lemma rechtvaardigen, maar men kan er volstaan met informatie die op deze vorm zelf betrekking heeft en een uitleg dat het woord afkomstig is van zijn en morgen.

[bewerken] Hulpsjablonen

Het is vaak handig gebruik te maken van een sjabloon om te verduidelijken dat het om een afgeleide vorm gaat:

{{plur}} : meervoud
{{nv.gen}} : genitief
{{nv.dat}} : datief
{{nv.acc}} : accusatief
{{nv.voc}} : vocatief

[bewerken] In het Nederlands

In het Nederlands zijn woorden soms tegelijkertijd een zelfstandig naamwoord en een werkwoordsvorm, bijvoorbeeld het woord hoop.

Er is een sjabloon {{1ps}}: eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd en gebiedende wijs van dat een korte verwijzing voor de werkwoordsvorm vergemakkelijkt.

Bijvoeglijke naamwoorden hebben een verbogen vorm die soms ook als zelfstandig naamwoord gebruikt wordt, zoals best en het beste. Er is een sjabloon {{decl}} voor dit soort gevallen.

Deelwoorden worden soms ook zelfstandig gebruikt:

Er is een sjabloon {{pprf}} dat een korte verwijzing naar het werkwoord vergemakkelijkt.

[bewerken] Diversen

[bewerken] REDIRECT

Het is niet de bedoeling een woord simpelweg met een redirect-uitdrukking door te verwijzen naar een ander woord. Ook afgeleide vormen als zijnde verdienen hun eigen -zij het beperkte- lemma. Een van de redenen daarvoor is dat een woord best een afgeleide vorm in de ene taal en een hoofdwoord in de andere kan zijn. Redirects kunnen ontstaan als lemma's verplaatst worden. Als de verplaatsing een woordenboeklemma betreft dient de ontstane redirect zo snel mogelijk opgelost te worden. Voor lemma's in bijvoorbeeld de WikiWoordenboek-ruimte ligt dat anders.

[bewerken] Engelse werkwoorden

De onbepaalde wijs van Engelse werkwoorden worden zonder het voorzetsel to gegeven, omdat zij ook als zodanig in de taal gebruikt worden:

I can make it.

Dit geldt zowel voor titels van lemma's als voor vertalingen onder het vertaalsjabloon.

Teruggeplaatst van "http://nl.wiktionary.org/wiki/WikiWoordenboek:Conventies_en_afspraken"
Persoonlijke instellingen