vaststellen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  vaststellen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈvɑ(st)stɛlə(n) / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• vast·stel·len

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  vast  en  stellen 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
vaststellen /ˈvɑst(st)ɛlə(n)/	stelde vast /ˌstɛɫdəˈvɑst/	vastgesteld /ˈvɑstxəˌstɛɫt/
zwak -d	volledig

Werkwoord

vaststellen

1. overgankelijk bevestigen dat iets zo is

   • Toen de agent bij het ongeluk kwam, kon hij vaststellen dat de auto tegen de lantaarnpaal was gereden. 

   ▸ Het hof zegt niet te hebben kunnen vaststellen dat er in de relatie tussen Bakker en het slachtoffer - met wie hij een verhouding had - een situatie was waarin het meisje werd gedwongen tot seksuele gemeenschap. Dat Bakker in de relatie "erg dominant" was en dat hij misbruik maakte van de kwetsbare situatie waarin het slachtoffer zich bevond, staat volgens het hof buiten kijf.

2. overgankelijk bepalen

   • Het vertrek werd vastgesteld op de volgende morgen. 

   ▸ De opwarming van de oceanen naar recordtemperaturen heeft het afgelopen jaar tot een dramatische verbleking van de koraalriffen in de oceanen geleid. Wereldwijd lijdt 84 procent van de riffen onder hittestress, meer dan ooit eerder is vastgesteld, blijkt uit onderzoek van landen en gespecialiseerde organisaties in het International Coral Reef Initiative.

   ▸ Zo kon ik na een jaar vaststellen of ik deze persoonlijke doelen had behaald.

3. overgankelijk opleggen

   • De overheid stelt regels vast voor het verkrijgen van een paspoort. 

Vertalingen

    1. bevestigen dat iets zo is.   

Engels: confirm (en), determine (en)

Spaans: confirmar (es), determinar (es)

    2. opleggen.   

Engels: impose (en)

Spaans: imponer (es) Papiaments: fiha

Gangbaarheid

• Het woord vaststellen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vaststellen" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.