uitsteken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  uitsteken    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• uit·ste·ken

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  uit bw  en  steken ww 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
uitsteken	stak uit	uitgestoken
klasse 4	volledig

Werkwoord

uitsteken

1. inergatief in grootte de rest voorbijstreven

   • Die boom steekt boven de andere uit. 

2. ditransitief (de ogen) met een scherp voorwerp stekend verwijderen

   • Men stak hem de ogen uit. 

3. overgankelijk uitstrekken, bijvoorbeeld van een ledemaat

   • Als je links afslaat moet je je hand uitsteken. 

   ▸ Net op tijd kon ik mijn hand de tent uitsteken om mezelf zichtbaar te maken.

   ▸ Teresa vond haar een beetje lijken op een krab die op de vlucht sloeg voor een hoge golf, niet bij machte haar hoofd uit haar pantser te steken.

   ▸ 'Jaag hem weg!' roept Hannah vanaf een boomtak waar ze inmiddels op is geklommen. Maar ik steek mijn hand naar het dier uit.

Vertalingen

    1. in grootte de rest voorbijstreven   

Duits: ausstechen (de), überragen (de), übertrumpfen (de)

    2. de ogen met een scherp voorwerp stekend verwijderen   

Duits: (die Augen) ausstechen (de) Engels: gouge out (en) (the eyes)

Frans: éborgner (fr) Spaans: arrancar (es) (los ojos)

    3. uitstrekken, bijvoorbeeld van een ledemaat   

Duits: ausstrecken (de) Engels: stretch (en) out

Frans: étirer (fr) Oudnoords: rétta

Gangbaarheid

• Het woord uitsteken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitsteken" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.