afdwingen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  afdwingen    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• af·dwin·gen

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  af bw  en  dwingen ww , vergelijk Duits aufzwingen

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
afdwingen	dwong af	afgedwongen
klasse 3	volledig

Werkwoord

afdwingen

1. overgankelijk onder dwang iets verkrijgen

   • Zij verklaarde dat haar huwelijk met een moslim afgedwongen was. 

   ▸ Want ik was niet naar Grand Hotel Europa gekomen om de tijd weemoedig te laten verglijden te midden van afgebladderde luxe en krakende glorie in passieve afwachting van een of ander inzicht, dat mij op een gegeven moment zou toevallen als een bloemblad uit een vergeeld boeket. Dat inzicht wilde ik afdwingen en daarom moest ik aan het werk.

   ▸ Ofschoon de gure wind afdwong om veel met haar ogen te knipperen, zag Chantal dat de twee elkaar regelmatig aanraakten.

2. (figuurlijk) onweerlegbaar iets bewerkstelligen

   • Hij dwong respect af bij alle medewerkers door de goede resultaten die hij bereikte. 

3. (ordehandhaving) via de wetgeving of statuten iets bewerkstelligen, doen naleven

   ▸ Het probleem is dat het teveel aan stroom niet zomaar naar elders mag. Dat kan juridische worden afgedwongen, maar volgens Enexis is er geen garantie op succes.

Vertalingen

    1. onder dwang iets verkrijgen   

Duits: aufzwingen (de), erzwingen (de), abnötigen (de) Engels: coerce (en), obtain by force (en)

Frans: arracher (fr), extorquer (fr), obtenir par force (fr)

    2. onweerlegbaar iets bewerkstelligen   

Duits: erzwingen (de) Engels: command (en)

Frans: imposer (fr)

    2. via de wet of regels iets bewerkstelligen   

Duits: aufzwingen (de) Engels: enforce (en)

Frans: faire appliquer (fr) (la loi, etc.)

Gangbaarheid

• Het woord afdwingen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "afdwingen" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.