uitkijken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  uitkijken    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈœytkɛikə(n) / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• uit·kij·ken

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  uit bw  en  kijken ww 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
uitkijken	keek uit	uitgekeken
klasse 1	volledig

Werkwoord

uitkijken

1. inergatief voorzichtig zijn

   • Kijk uit voor die auto! 

2. inergatief ~ naar: met verlangen op iets wachten

   ▸ 'Laten we maar eens zien hoe erg hij en zijn aristocratische vriendjes ernaar uitkijken om nog verder met hun neus in hun eigen vuil te worden gedrukt! ' zei hij tegen me.

   • Hij kijkt erg uit naar zijn verjaardag. 

3. inergatief~ op: uitzicht bieden op

   • De hotelkamer keek uit op een ravijn. 

   ▸ Je kunt zo uitkijken op de binnenplaats van de Oudemanhuispoort.

Hyponiemen

• ernaar uitkijken

Afgeleide begrippen

• uitkijkcentrale, uitkijker, uitkijkpost, uitkijkpunt, uitkijktoren

Uitdrukkingen en gezegden

• uitgekeken zijn op
  niet meer positief zijn over, genoeg hebben van

Vertalingen

    1. voorzichtig zijn   

Duits: vorsichtig sein (de) Engels: be careful (en) Noors: være forsiktig (no)

Nynorsk: vere forsiktig (nn) Spaans: tener cuidado (es)

    2. met verlangen op iets wachten   

Duits: sich freuen (de), sich erfreuen (de) Engels: await (en), expect (en) Noors: glede (no)

Nynorsk: glede (nn) Spaans: esperar (es)

Zelfstandig naamwoord

de uitkijken mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord uitkijk

Gangbaarheid

• Het woord uitkijken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitkijken" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.