schrander

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  schrander    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈsxrɑndər / (2 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈsrɑndər/
  • (Vlaanderen, Brabant, Limburg): /ˈsxrɑndər/

Woordafbreking

• schran·der

Woordherkomst en -opbouw

• Van schrand , mogelijk verder te herleiden tot schrinden ("klieven, splijten"). Proto-Germaans *skrindan-. Buiten het Nederlands en Fries zijn er geen cognaten bekend.
• In de betekenis van ‘intelligent, slim’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1621.

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	schrander	schranderder	schranderst
verbogen	schrandere	schranderdere	schranderste
partitief	schranders	schranderders	-

Bijvoeglijk naamwoord

schrander

1. over een hoge mate van intelligentie beschikkend of daarvan blijk gevend

   • Zij was de schranderste van de klas. 

2. (verouderd)  bits bn ,  wrang bn  [2]

   • Soo gaet, in waerdicheidt, het heerelijcke loven / De schrandre schamperheit van 't lasteren te boven. 

Synoniemen

• [1] goochem,  intelligent bn , pienter, slim [1], snugger

Vertalingen

    1. van intelligentie getuigend   

Duits: gewitzt (de), findig (de)

Engels: clever (en)

Gangbaarheid

• Het woord schrander staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "schrander" herkend door:

82 %	van de Nederlanders;
87 %	van de Vlamingen.