excuseren

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  excuseren    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• ex·cu·se·ren

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verontschuldigen’ voor het eerst aangetroffen in 1353
• afgeleid van het Franse excuser (met het achtervoegsel -eren)

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
excuseren	excuseerde	geëxcuseerd
zwak -d	volledig

Werkwoord

excuseren

1. overgankelijk een verontschuldiging (excuus) uiten

   • Hij excuseerde het gebrek aan gegevens met een verwijzing naar de problemen die de expeditie had ondervonden. 

2. wederkerend zich ~ om begrip vragen voor zijn -gewoonlijk onbedoelde of opgelegde- gedrag

   • Hij excuseerde zich dat hij vroeg vertrekken moest. 

3. overgankelijk afzien van aanmerkingen of straf

   • Hij besloot de afwezigheid van de studenten te excuseren vanwege het slechte weer. 

Synoniemen

• verontschuldigen, verschonen

Hyponiemen

• verexcuseren

Vertalingen

    1.   

Engels: excuse (en) Frans: excuser (fr)

Spaans: disculpar (es), excusar (es)

Gangbaarheid

• Het woord excuseren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "excuseren" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.