verzetsmens

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Nederlands

Uitspraak
Woordafbreking
  • ver·zets·mens
Woordherkomst en -opbouw
  • samenstelling van  verzet zn  en  mens zn  met het invoegsel -s- , in de betekenis "iemand die tegenstand biedt aan het koloniaal gezag in Nederlands-Indië" aangetroffen vanaf 1904 (zie vindplaats hieronder) [1]
enkelvoud meervoud
naamwoord verzetsmens verzetsmensen
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

verzetsmens m

  1. iemand die tegenstand biedt aan gezag dat hij niet aanvaardt
     De mens, ooit dood en zonder hoop, kan verzetsmens en 'minnaar van het leven'/'Liebhaber des Lebens' (Deuterocanonieke boek Wijsheid 11: 26) worden.[2]
     Het moment waarop een geweldsbesluit wordt genomen, moet een waar verzetsmens zo lang mogelijk uitstellen, omdat de politieke en menselijke gevolgen daarvan absoluut onvoorzienbaar zijn.[3]
     Ziehier de vergelijking: Croiset is een uiterst gespannen verzetsmens en Wegener is van een grotere en bredere menselijkheid.[4]
      Hij werd een verzetsmensch tegen wat de vorige generatie van het leven had gemaakt.[5]
      Het wilde stelsellooze schieten en wanhopig uitvallen dienden den verzetsmenschen tot niets dan tot hun ondergang.[6]
  2. (pregnant) burger die tijdens de Tweede Wereldoorlog georganiseerd tegenstand bood aan de nazi's
     Hij slaat er onderzoeken op na, en ontdekt onder meer dat sommige onderzoekers meenden dat verzetsmensen vaak uit anti-autoritaire gezinnen kwamen, of juist een zeer gelovige achtergrond hadden.[7]
     Een getuige vertelde: “Onze gemeentesekretaris [sic!] was tegen de Duitsers. Hij was een echt verzetsmens en daarom kwam hij niet goed overeen met de burgemeester Engels. De zwarte burgemeester kwam niet goed overeen met een deel van het schepencollege.”[8]
      Daarom werkte het personeel van het C.V.B, eensgezind en met volharding, en menigeen heeft hieraan te danken, dat hij dezen winter is doorgekomen, want elk waarachtig verzetsmensch had geen tijd om voor eigen fourageering te zorgen, hij werkte van 's morgens vroeg tot 's avonds laat en dacht niet aan eten halen.[9]
Hyponiemen
Verwante begrippen

Gangbaarheid

Verwijzingen

  1. Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
  2. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Jurjen Wiersma “Bevrijdingstheologie actueel” (2016), Maklu, Antwerpen / Apeldoorn, ISBN 9789044133851, p. 149
  3. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Afshin Ellian “Verzet is een gewetenszaak” (2 oktober 2004) op nrc.nl
  4. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Stellwagen Toneel : Max Croiset in Adrejew's „De gedachte". in: De Waarheid op Wikipedia, jrg. 5 (14 juni 1945), p. 2 kol. 4
  5. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Kunst. Paul van Ostayen in: Nieuwe Leidsche Courant, jrg. 15 nr. 5507 (22 juni 1935), p. 2 kol. 6
  6. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Koloniën. Uit Atjeh. in: De Nieuwe Courant, jrg. 4 nr. 341 (8 december 1904), p. 2 kol. 2
  7. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Toef Jaeger “Sentimentele toe-eigening” (5 mei 2021) op nrc.nl
  8. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Mathijs Verbeeck “Dwangarbeid in de Belgische rechtsgeschiedenis (1885- 1945)”, masterscriptie (2019), Universiteit Gent, p. 151/152
  9. Bronlink geraadpleegd op 4 januari 2022 Weblink bron Wat was, en hoe werkte het C.V.B. (september 1945) in: De Vrije Pers, Bevrijdingsnummer, diverse verzetskranten, Rotterdam, p. 7 kol. 2