satelliet

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  satelliet    (hulp, bestand)
• IPA: / ˌsatəˈlit / (3 lettergrepen); /sɑtɛ'lit/

Woordafbreking

• sa·tel·liet

Woordherkomst en -opbouw

• via een moderne taal en Oudfrans   van Latijn satelles "begeleider"
  • [1]: via Engels satellite, in de betekenis van ‘kunstmaan’ aangetroffen vanaf 1961
  • [2]-[4]: via Frans satellite, in de betekenis van ‘hemellichaam dat een ander begeleidt’ aangetroffen vanaf 1763

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	satelliet	satellieten
verkleinwoord	satellietje	satellietjes

Zelfstandig naamwoord

de satelliet m

1. (ruimtevaart) toestel dat in een baan om de aarde is gebracht

   • Deze satelliet wordt gebruikt voor communicatie. 

   ▸ Vanaf 400 kilometer hoogte gaat de satelliet wolken, fijnstof, zonnestraling en warmtestraling meten.

2. (astronomie) hemellichaam dat een baan beschrijft om een ander, groter hemellichaam

   ▸ De vijf opvallende ringboogjes rond Neptunus worden in stand gehouden door de aantrekkingskracht van de kleine satelliet Galatea.

3. (persoon) iemand die veel in de omgeving van een ander bevindt en zich sterk op die persoon richt

   ▸ Zijn vriend, Frits van den Berghe, die eerst als satelliet aan zijn zijde stond, maakte een zelfde ontwikkeling door.

4. (politiek) land dat zich in de invloedsfeer van een machtiger land bevindt en zich sterk op dat land richt

   ▸ Zo is nu de Verenigde Staten de metropolis, die kapitaal (surplus) onttrekt aan zijn Latijns-Amerikaanse satellieten (aanvankelijk waren Spanje en Portugal de metropolis voor Latijns-Amerika; later werd het Engeland, dat al in de achttiende eeuw Portugal tot satelliet maakte en daarmee Brazilië tot indirecte kolonie).

Synoniemen

• [1] kunstmaan
• [4] satellietstaat

Hyponiemen

aardsatelliet ballonsatelliet communicatiesatelliet doelsatelliet

infraroodsatelliet killersatelliet kunstsatelliet maansatelliet

meteosatelliet microsatelliet omroepsatelliet radarsatelliet

ruimtesatelliet spionagesatelliet telesatelliet televisiesatelliet

verkenningssatelliet waarnemingssatelliet weersatelliet woonsatelliet

Afgeleide begrippen

satellietafhankelijk satellietbaan satellietbeeld satellietbeweging satellietcode satellietcommunicatie satellietconstellatie

satellietdatum satellietfoto satellietfrequentie satellietgegeven satellietkaart satellietkanaal satellietland

satellietnavigatie satellietnavigatiesysteem satellietnavigator satellietnevel satellietomroep satellietontvangst satellietontvangststation satellietpositie

satellietschotel satellietsignaal satellietsnelheid satellietstaat satellietstad satellietsysteem satelliettelefonie satelliettelefoon

satelliettelevisie satelliettoernooi satelliettumor satellietuitzending satellietverbinding satellietvirus satellietwapen satellietzender

Vertalingen

    1.   

Engels: satellite (en) Frans: satellite (fr) m

Spaans: satélite (es) m

Gangbaarheid

• Het woord satelliet staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "satelliet" herkend door:

98 %	van de Nederlanders;
97 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.