respectloos

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  respectloos    (hulp, bestand)
• IPA: /rɛsˈpɛktlos/

Woordafbreking

• res·pect·loos

Woordherkomst en -opbouw

• afleidinɡ van respect met het achtervoegsel -loos dat ontbreken aangeeft

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	respectloos	respectlozer	respectloost
verbogen	respectloze	respectlozere	respectlooste
partitief	respectloos	respectlozers	-

Bijvoeglijk naamwoord

respectloos

1. oneerbiedig, gezegd over de aard van personen en het gedrag waaruit dat blijkt

   • Als mens was hij grof, rancuneus en respectloos, maar niettemin een ‘honnête homme’, een omgekeerde moralist. 

2. onbehoorlijk, vooral in verwijtende zin over bewust kwetsend gedrag en personen die dat vertonen

   • Elke vergelijking is respectloos ten opzichte van de poëzie waarmee een vergelijking wordt aangegaan, zoals het ook het unieke element in de ‘frontgedichten’ aantast. 

Bijwoord

respectloos

1. zonder ontzag
2. opzettelijk kwetsend

Opmerkingen

De eerstgenoemde betekenis heeft een meer beschrijvend karakter en hoeft op zichzelf geen negatief oordeel van de spreker in te houden. Deze betekenis van in de 20e eeuw het meest gangbaar. In de 21e eeuw wordt de tweede betekenis overheersend, die wel een negatief beoordeling uitdrukt.

Antoniemen

• eerbiedig
• respectvol

Gangbaarheid

• Het woord respectloos staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "respectloos" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.