nuchter

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  nuchter    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈnʏxtər / (2 lettergrepen); /nɵxtər/

Woordafbreking

• nuch·ter

Woordherkomst en -opbouw

• via Middelnederlands nuchteren van middeleeuws Latijn nocturnus "'s nachts", in de betekenis van ‘niets gegeten of gedronken hebbend’ aangetroffen vanaf het jaar 1240

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	nuchter	nuchterder	nuchterst
verbogen	nuchtere	nuchterdere	nuchterste
partitief	nuchters	nuchterders	-

Bijvoeglijk naamwoord

nuchter

1. niet onder de invloed van iets bedwelmends, vooral alcohol

   • Nu hij weer nuchter was, bleek hij een heel redelijk mens. 

2. geen ontbijt genuttigd hebbend

   • Hij moest die medicijnen op nuchtere maag inslikken. 

3. niet snel tot emotionaliteit geneigd, zakelijk

   • Hij stond bekend om zijn nuchtere kijk. 
   • Al snel duiken gezondheidsklachten op. Niet bij Van Nijen, die er nuchter in staat. 'Als het echt erg was, had de GGD wel gewaarschuwd.' Andere bewoners maken zich grote zorgen. 'Een gifwijk!', roepen ze. 'Wij gaan dood hier.' De autoriteiten proberen de onrust te temperen. Volgens de GGD blijft de uitstoot van schadelijke stoffen binnen de normen.  

   ▸ Zo zag ze er bijna nooit uit, daar was ze te nuchter voor, maar ze keurde haar spiegelbeeld met een zelfverzekerde blik in de ogen.

4. bescheiden

   ▸ Het maakte van Aronds een rolmodel, al bleef ze er zelf vrij nuchter onder: "We speelden gewoon liefde", zei ze in een interview.

Vertalingen

    1. niet onder de invloed van iets bedwelmends, vooral alcohol   

Duits: nüchtern (de) Engels: sober (en)

Spaans: sobrio (es)

Gangbaarheid

• Het woord nuchter staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "nuchter" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.