WikiWoordenboek:Deelwoord

Uit WikiWoordenboek
Ga naar: navigatie, zoeken

Een deelwoord is een van een werkwoord afgeleid bijvoeglijk naamwoord. Het wordt meestal als onderdeel van de vervoeging van het werkwoord gezien.

Veel talen die de nadruk op tijd leggen -waaronder het Nederlands- kennen twee deelwoorden:

onvoltooid of tegenwoordig deelwoord
voltooid of verleden deelwoord

In sommige talen -het Russisch bijvoorbeeld- is er meer onderscheid vanwege het aspect en de vorm van het werkwoord.

Meestal -ook in het Nederlands- wordt het tegenwoordig deelwoord als onderdeel van de bedrijvende vorm gezien. Het voltooid deelwoord heeft meestal een lijdende betekenis.

de slaande man - de man die slaat - bedrijvend
de geslagen man - de man die geslagen wordt of is. - lijdend

Geslagen betekent dus eerder geslagen zijnde dan geslagen hebbende. In sommige talen is dat uitsluitend het geval en is de titel lijdend deelwoord meer op zijn plaats. Het tegenwoordig deelwoord kan dan bedrijvend deelwoord genoemd worden.

Het Russisch kent daarom vier deelwoorden:

bedrijvend onvoltooid aspect : ударя́ющий (vgl. slaande)
bedrijvend voltooid aspect : ударивший (vgl. geslagen hebbende)
lijdend onvoltooid aspect : ударя́емый(vgl. geslagen wordende)
lijdend voltooid aspect: ударенный (vgl. geslagen zijnde)