zorg

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  zorg    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈzɔrᵊx / (1 of 2 lettergrepen)

Woordafbreking

• zorg

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘toewijding’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901
• In de betekenis van ‘ongerustheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285
• erfwoord, via het Middelnederlands sorge van het Oudnederlands sorga, dat weer komt van het veronderstelde Germaans *surgō; cognaat met Duits Sorge of Engels sorrow

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	zorg	zorgen
verkleinwoord	zorgje	zorgjes

Zelfstandig naamwoord

de zorg v / m

1. ongeruste overweging

   • Geldgebrek is een hele zorg. 

   ▸ Tentamenweek of niet, studenten, promovendi en andere medewerkers van de afdeling Aardwetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam voeren vandaag actie. Ze proberen het voorgenomen besluit om hun studie en banen weg te bezuinigen tegen te houden. En niet alleen zij maken zich zorgen: ook het werkveld luidt de noodklok. Een petitie tegen het plan is al meer dan 8000 keer getekend.

   ▸ Vorige week trok er een dikke laag van zwarte rook over steden in Brazilië. In één stad was het zelfs een uur helemaal donker door de rook. Veel mensen zijn bezorgd. Ook kenners maken zich zorgen, zoals professor Bongers. Hij werkt bij de universiteit.

2. verpleging, voorzien in een behoefte

   • Hij nam de zorg op zich voor zijn zieke vader. 

   ▸ Zijn moeder kreeg vlak na zijn geboorte multiple sclerose. Zijn vader, druk met de zorg voor zijn chronisch zieke echtgenote, keek nauwelijks om naar Harry. Als enig kind werd hij opgevoed door zijn oma.

3. het geheel aan medische voorzieningen in een bepaald land of gebied

   ▸ De NZa wil met de gegevens van uiteindelijk 800.000 ggz-patiënten een beter beeld creëren van de zorg die nodig is. Daartoe moeten behandelaars per patiënt een online scorelijst invullen. Ook zorgverzekeraars kunnen van de informatie gebruikmaken bij het inkopen van zorg. Behandelaars die geen of onjuiste gegevens aanleveren, kunnen na een waarschuwing een dwangsom opgelegd krijgen.

Synoniemen

• bekommernis, kommer, zorgvuldigheid

Verwante begrippen

• zorgvuldigheidsbeginsel

Hyponiemen

• (intensivering) rotzorg

   

1e-lijnszorg AVBZ-zorg Buitenzorg alcoholverslavingszorg ambtszorg ambulancezorg anderhalvemeterzorg arbeidszorg arbozorg armenzorg arrestantenzorg basispolitiezorg basiszorg bejaardenzorg bemoeizorg bewonerszorg brandweerzorg broedzorg buddyzorg cliëntenzorg cohortzorg comfortzorg coronazorg dagzorg delinquentenzorg diabeteszorg dyslexiezorg eerstelijnszorg familiezorg flexizorg geboortezorg gehandicaptenzorg geldzorg geldzorgen gezinszorg gezondheidszorg gezondsheidszorg grafzorg herstelzorg hoofdzorg hospicezorg huisartsenzorg intensieve zorg jeugdzorg kankerzorg ketenzorg kinderzorg kopzorg kraamzorg kwaliteitszorg leerzorg mantelzorg milieuzorg moederzorg mondzorg monumentenzorg nazorg oogzorg ouderenzorg overheidszorg patiëntenzorg personeelszorg pleegzorg politiezorg postcodezorg preventiezorg psychosezorg regeringszorg respijtzorg rotzorg slachtofferzorg spoedzorg staatszorg taalzorg tandzorg thuislozenzorg thuiszorg topzorg traumazorg tweedelijnszorg uitvaartzorg veiligheidszorg verpleeghuiszorg verpleegzorg verslaafdenzorg verslavingszorg verwenzorg voorkruipzorg voorrangszorg voorzorg vrijwilligerszorg welstandszorg welzijnszorg wijkzorg wondzorg woonzorg zelfzorg ziekenhuiszorg ziekenzorg zielenzorg zielszorg zielzorg zielzorger zuigelingenzorg zwakzinnigenzorg

Afgeleide begrippen

   

bezorgen (1) ervoor zorg dragen onzorgvuldig (1) verzorgen (1) woon-zorgappartement woon-zorgbrigadier woon-zorgcentrum woon-zorgcomplex woon-zorgpark woon-zorgzone zorg dragen zorgaanbieder zorgaanbod zorgaanvrager zorgacademie zorgachtig zorgadministratie zorgadviesteam zorgakkoord (2) zorgappartement zorgarbeid zorgautoriteit zorgbaan zorgbaby zorgbajes zorgbarend zorgbedrijf zorgbegeleider zorgbehoefte zorgbehoeftige zorgbehoevend zorgbehoevende zorgbelasting zorgbeleid zorgbemiddelaar zorgberoep zorgbestuurder zorgbijdrage zorgboer zorgboerderij zorgboerin zorgbonus zorgboot zorgboulevard zorgbreedte zorgbudget zorgbureau zorgbureaucratie zorgcentrum zorgcheque zorgcircuit zorgcoach zorgcollege zorgcommissie zorgcongres zorgconsulent zorgconsument zorgconsumptie zorgcoördinatie zorgcoördinator zorgcrisis (2) zorgdebat zorgdifferentiatie zorgdirecteur zorgdocent zorgdossier zorgdragend (1) zorgdragende zorgeconomie zorgelektronica zorgelijk (1) zorgeloos zorgen zorgendochter zorgenkind zorgenverstrekker zorgenvrij zorgethiek zorgfinancier zorgfraude zorgfraudeur zorgfunctie zorgfusie zorggebied zorggebruik zorggerelateerd zorggevangenis zorggewicht zorggras zorggroep zorghopper zorghotel zorghuis zorghypotheek zorgidentificatienummer zorgindicatie zorginhoud zorginhoudelijk zorginkoop zorginnovatie zorginstelling zorginventarisatie zorgjongere zorgkantoor zorgkas zorgketen zorgkind zorgklant zorgkloof zorgkoken zorgkost zorgkosten zorgkruispunt zorgkunde zorgkundige zorgkwaliteit zorglandbouw zorglandgoed zorgleerling zorglegitimatie zorglijn zorgloket zorgloon zorgmakelaar zorgmanager zorgmarkt zorgmedewerker zorgmijder zorgmodel zorgmodule zorgnetwerk zorgniveau zorgnota zorgnummer zorgonvriendelijk zorgorganisatie zorgpad zorgpakket zorgpark zorgpas zorgpension zorgperiode zorgpersoneel zorgpiek zorgpincode zorgplan zorgplek zorgplicht zorgpolis zorgpremie zorgproduct zorgprofessional zorgprogramma zorgprostituee zorgpunt zorgrecreatiewoning zorgregio zorgrobot zorgschip zorgsector (2) zorgshopper zorgsoort zorgsparen zorgspecialist zorgstage zorgstelsel zorgstichting zorgstoel zorgstudio zorgsysteem zorgtaak zorgtaks zorgtarief zorgtaxi zorgteam zorgticket zorgtoerisme zorgtoerist zorgtoeslag zorgtoewijzing zorgtraject zorgtype zorguitgaven zorgvacature zorgvader zorgvakantie zorgvallei zorgveld zorgverbreding zorgverlener zorgverlening zorgverlof zorgvernieuwing zorgverplichting zorgverstrekker zorgverstrekking zorgverwaarlozing zorgverzekeraar (2) zorgverzekerde zorgverzekering zorgverzuim zorgvisie zorgvlied zorgvol zorgvolmacht zorgvoorziening zorgvorm zorgvraag zorgvrager zorgvriendelijkheid zorgvuldig (1) zorgwarenhuis zorgweigeraar zorgwekkend (1) zorgwerker zorgwet (2) zorgwijk zorgwinkel zorgwoning zorgyup zorgzaad zorgzoekende zorgzone zorgzwaarte

Vertalingen

    1. behoedzame overweging   

Duits: Sorge (de) v Engels: worry (en)

Oudnoords: hugða v Spaans: preocupación (es) v

    2. verpleging, voorzien in een behoefte   

Duits: Pflege (de) v Engels: care (en), concern (en)

Spaans: cuidado (es) m

Werkwoord

vervoeging van
zorgen

zorg

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van zorgen
   

   • Ik zorg. 

2. gebiedende wijs van zorgen
   

   • Zorg! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van zorgen
   

   • Zorg je? 

Gangbaarheid

• Het woord zorg staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zorg" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.