wijsmaken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  wijsmaken    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• wijs·ma·ken

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  wijs  en  maken 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
wijsmaken	maakte wijs	wijsgemaakt
zwak -t	volledig

Werkwoord

wijsmaken

1. overgankelijk iemand iets ~ in de waan brengen, een onwaarheid doen geloven

   • Ze hadden hem wijsgemaakt dat het allemaal per ongeluk gebeurd was. 
   • Een democratie gaat zelden van de ene op de andere dag ten onder. Ze wordt geleidelijk uitgehold door overgave: rationalisaties en compromissen van machthebbers die zichzelf wijsmaken dat een klein beetje toegeven veiligheid biedt, of dat meebewegen met een ontwrichter praktischer is dan hem te weerstaan. 

Opmerkingen

1. In principe is het werkwoord ditransitief, maar meewerkende vormen met krijgen zijn zeldzaam; lijdende vormen zijn vaak onpersoonlijk

   • Het werd mij wijsgemaakt, dat .... 
   • Mij werd wijsgemaakt, dat .... 

Gangbaarheid

• Het woord wijsmaken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "wijsmaken" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.