voorbij

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  voorbij    (hulp, bestand)
• IPA: / vorˈbɛi / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• voor·bij

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  voor  en  bij , in de betekenis van ‘bijwoord van richting’ aangetroffen vanaf 1267

	stellend
onverbogen	voorbij
verbogen	voorbije
partitief	voorbijs

Bijvoeglijk naamwoord

voorbij

1. wat al in het verleden ligt

   • „De Pax Americana is voorbij.” 
   • In de voorbije jaren waren er grote demonstraties in Teheran, Sjiraz en zelfs Masjhad. 

   ▸ Met het verdwijnen van TMF is volgens regisseur Fawaz het tijdperk van de videoclip niet voorbij. "Voor alle artiesten is een clip nog steeds een van de belangrijkste punten. In een clip kan je wegdromen." Volgens Fawaz wordt er nu wel nagedacht over de potentie van een clip voor social media: "Er worden bijvoorbeeld ook tiktoks van gemaakt".

   ▸ In de conformistische dagen van nu is de tentoonstelling meer dan een overzicht van leven en werk van een geliefde Drentse blueszanger. Het is ook de expositie van een voorbij tijdperk. De posters en de platenhoezen verhalen over meer dan over muziek alleen. Ze vertellen over jong en wild zijn, langharig, in spijkerbroek. Over bier, liefde en verdriet. Het maakt nostalgisch. Om de blues van te krijgen.

Vertalingen

    1. wat al in het verleden ligt   

Engels: last (en), past (en), straight past (en)

Papiaments: pasá Portugees: passado (pt) m, anterior (pt) Spaans: pasado (es)

Bijwoord

voorbij

1. bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord met een passerende beweɡinɡ

   • voorbijgaan: Hij ging op de fiets voorbij. 

   ▸ Het werd het koudst in maart op het moment dat we dachten dat de winter snel voorbij zou zijn.

Afgeleide begrippen

   

voorbijfietsen voorbijgaan voorbijgang voorbijkomen voorbijkruipen voorbijlopen voorbijpraten voorbijrijden voorbijschieten voorbijsnellen voorbijsteken voorbijstreven voorbijtrekken voorbijvaren voorbijvliegen voorbijzien

Voorzetsel

voorbij

1. met een waarneming of verplaatsing langs

   • Hij zag voorbij de velden een paar huisjes staan. 
   • Ze reden voorbij het paleis. 
   • Het gaat pas voorbij de zomer weer regenen. 

Achterzetsel

voorbij

1. na het passeren achter zich latend

   • Ze herkende me niet en liep me voorbij. 

Gangbaarheid

• Het woord voorbij staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "voorbij" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.