voorbeeld

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  voorbeeld    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈvorbelt / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• voor·beeld

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘beeld om nagedaan te worden’ voor het eerst aangetroffen in 1526
• samenstelling van  voor  en  beeld 

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	voorbeeld	voorbeelden
verkleinwoord	voorbeeldje	voorbeeldjes

Zelfstandig naamwoord

het voorbeeld o

1. iets of iemand die het waard is om nagevolgd te worden

   • Johan Cruijff is een voorbeeld voor veel voetballers. 
   • De schilderijen van Barend Cornelis Koekkoek zijn een voorbeeld voor veel romantische schilders. 

   ▸ Natuurlijk zijn ze in Assen onverminderd trots op 'hun' Harry. Gastconservator Albert Haar noemt hem graag een icoon voor Drenthe, een voorbeeld voor de provinciale jeugd. Maar Muskee was natuurlijk meer dan dat. Met zijn muziek en zijn dwarsheid was hij een exponent van de anarchie van de jaren zestig. Die levenshouding bracht hem fans in heel Nederland.

   ▸ Volgens premier Schoof was de paus "in alles mens onder de mensen". Dat schrijft hij op X. "De katholieke wereldgemeenschap neemt afscheid van een leidsman die de noden van deze tijd zag en benoemde. Met zijn diep doorleefde soberheid, dienstbaarheid en medemenselijkheid was paus Franciscus een voorbeeld voor zeer velen, ook voor niet-katholieken."

2. iets dat bestaat of kan bestaan, als uitleg bij een abstracte uitleg

   • Sommen over hangbruggen dienen vaak als voorbeeld voor een praktische toepassing van kwadratische functies. 

   ▸ De Nationale 7 is verbonden met de opkomst van de auto in de jaren twintig en dertig. Destijds hadden auto's kleine brandstoftanks en gingen ze vaak kapot. Daarom barst het langs de route van de pompstations en garages, veelal opgetrokken in een betonnen art-decostijl, destijds het toppunt van moderniteit. Vele zijn vervallen, sommige zijn gerestaureerd, zoals een klassiek pompstation in Valence. Het mooiste voorbeeld van deze stijl ligt strikt genomen niet aan de Nationale 7: de Citroëngarage in Lyon.

   ▸ Een prachtig voorbeeld van ‘gewoon doen’ met een gezonde dosis doorzettingsvermogen.

Hyponiemen

• bijvoorbeeld, schoolvoorbeeld, standaardvoorbeeld, tegenvoorbeeld

Afgeleide begrippen

• voorbeeldeloos, voorbeeldfunctie, voorbeeldig, voorbeeldwerking, voorbeeldzin

Vertalingen

    1. iets ter navolging   

Duits: Vorbild (de) o Engels: example (en) Frans: exemple (fr) m Italiaans: esempio (it) m

Papiaments: ehèmpel Russisch: пример (ru) m Spaans: ejemplo (es) m Zweeds: exempel (sv)

    2. iets dat bestaat of kan bestaan, als uitleg bij een abstracte uitleg   

Duits: Beispiel (de) o IJslands: dæmi (is) o

Pennsylvania-Duits: Beischpiel (pdc) o

Gangbaarheid

• Het woord voorbeeld staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "voorbeeld" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.