vonk

Een vonkenregen in de smidse

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  vonk    (hulp, bestand)
• IPA: / vɔŋk / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• vonk

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘vuursprank’ voor het eerst aangetroffen in 1348

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	vonk	vonken
verkleinwoord	vonkje	vonkjes

Zelfstandig naamwoord

de vonk v / m

1. klein rondvliegend gloeiend korreltje of brokstukje

   • Hij rakelde het vuur op en de vonken vlogen in het rond. 

2. (natuurkunde) een vurige elektrische ontlading die de lucht ioniseert

   • De isolatie was doorgesleten en er sprong een vonk over. 

3. (scheepvaart), (verouderd) oude bijnaam voor een radiotelegrafist

   • De vonk heeft zijn bijnaam te danken aan z'n werk met de antieke "vonkenzenders.". 

Synoniemen

• [3] draad, vonkenboer

Hyponiemen

• roodvonk, zeevonk

Afgeleide begrippen

• vonken, vonkenkamer, vonkenregen (1), vonkenvanger (1), vonkerosie, vonkhout, vonkinductor, vonkvrij

Verwante begrippen

• [1] aansteker, bougie, explosie, gasaansteker, houtvuur, ontbranding, slijpsteen, smederij, vlam, vuur, vuurwerk
• [3] bericht, contact, communicatie, marconist, noodsignaal, radiohut, radio-officier, radiotelegrafist, radiozender, telegrafie, telegram, weerbericht

Uitdrukkingen en gezegden

• een overslaande vonk

een emotie die ineens ook bij anderen ontvlamt

• de vonken slaan/vliegen ervanaf

gezegd van iemand die keihard aan het werk is

Vertalingen

    1. een gloeiend korreltje of brokstukje   

Duits: Funke (de) m Engels: spark (en) Frans: étincelle (fr) v Indonesisch: letupan (id)

Papiaments: chispa Pools: iskra (pl) v Spaans: chispa (es) v Zweeds: gnista (sv) g

    3. bijnaam van de radiotelegrafist   

Duits: Funker (de) m

Engels: sparks (en)

Werkwoord

vervoeging van
vonken

vonk

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vonken
   

   • Ik vonk. 

2. gebiedende wijs van vonken
   

   • Vonk! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vonken
   

   • Vonk je? 

Gangbaarheid

• Het woord vonk staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vonk" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.