vegen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  vegen    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• ve·gen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘bezemen’ voor het eerst aangetroffen in 1240

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
vegen	veegde	geveegd
zwak -d	volledig

Werkwoord

vegen

1. overgankelijk zonder water schoonmaken met een borstel

   • Vergeet niet de vloer nog te vegen! 

   ▸ ‘Mooi hè, hoe een tekst uit 1923 nog altijd zo actueel is.’ Jetfighter veegde de kruimels van haar shirt, deed haar zware rugzak weer om en vertrok in haar onnavolgbare snelle tempo.

2. (figuurlijk) door ergens langs te strijken verplaatsen of verwijderen

   ▸ Hoe kan ik het thuis fixen? Hoe kan ik de rotzooi bij elkaar vegen die hij heeft gemaakt? Hoe zou het met Noelle zijn? Zou ze voelen dat er iets niet klopt? Ja, natuurlijk doet ze dat.

   ▸ 'Maar waarom huil je 'Huil ik?' Mijn vingers glijden langs mijn wang en vegen het warme vocht weg.

Verwante begrippen

• [1]: opvegen

Uitdrukkingen en gezegden

• [2] de voeten vegen aan
• [2] een voorstel van tafel vegen
  een punt tot onbelangrijk verklaren, niet behandelen of afwijzen
• [2] onder het tapijt vegen
  in de doofpot stoppen
• [2] van de kaart vegen
  totaal vernietigen

Typische woordcombinaties

• [1]: de vloer vegen
• [1]: een schoorsteen vegen
• [1]: je voeten aan de deurmat vegen
• [2]: de tranen van je wangen vegen

Hyponiemen

• aanvegen, afvegen, bijeenvegen, bijvegen, opvegen, overvegen, schoonvegen, schoorsteenvegen, uitvegen, wegvegen

Afgeleide begrippen

• geveeg, veegactie, veegheid, veegmachine, veegmes, veegpartij, veegsel, veegwagen, veegwet, veger

Vertalingen

    1. zonder water schoonmaken met een borstel   

Afrikaans: vee (af) Duits: fegen (de), kehren (de) Engels: sweep (en), wipe (en) Frans: balayer (fr)

Noors: feie (no) Nynorsk: feie (nn) Papiaments: bari Spaans: barrer (en), cepillar (en)

    2. door ergens langs te strijken verplaatsen of verwijderen   

Duits: wegfegen (de), wegwischen (de)

Frans: essuyer (fr)

    een voorstel van tafel vegen   

Duits: etwas vom Tisch wischen

Frans: opposer une fin de non-recevoir à une proposition

    onder het tapijt vegen   

Duits: unter den Teppich kehren

Frans: balayer sous le tapis

    van de kaart vegen   

Duits: unter den Teppich kehren

Frans: rayer de la carte

Zelfstandig naamwoord

de vegen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord veeg

   ▸ Er staan nog steeds rode vegen bloed op de marmeren tegels, maar de dienstmeid komt niet van haar plaats.

   ▸ Maar zijn hoofd leek in brand te staan, gele vegen - kanariegeel, paardenbloemgeel - liepen tot aan de bovenkant van de schildering, uitmondend in rode spetters, als het kielzog van moordlustige gedachten.

Gangbaarheid

• Het woord vegen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "vegen" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.

Noors

Uitspraak

• Geluid: vegen Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / ˈʋegən /

Woordafbreking

• ve·gen

Naar frequentie	20689

Zelfstandig naamwoord

vegen

1. nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van veg

Schrijfwijzen

• veien

Nynorsk

Uitspraak

• Geluid: vegen Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / ˈʋegən /

Woordafbreking

• ve·gen

Zelfstandig naamwoord

vegen

1. nominatief bepaald mannelijk enkelvoud van veg