uitschijnen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  uitschijnen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈœytsxɛinə(n) / (3 lettergrepen)

naamwoord van handeling
zelfstandig	bijvoeglijk
uitschijning	uitschijnend
uitschijnsel	uitschijnelijk
uitgeschijn

Woordafbreking

• uit·schij·nen

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands uteschinen, op te vatten als samenstelling van  uit bw  en  schijnen ww 

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
uitschijnen	scheen uit	uitgeschenen
klasse 1	volledig

Werkwoord

uitschijnen

1. onovergankelijk (figuurlijk) meer zichtbaar worden

   • De Westerse democratieën dachten dat de tijd in hun voordeel zou werken. Naar buiten toe lieten zij uitschijnen dat er nu voor lange tijd vrede zou heersen. 

2. onovergankelijk licht afgeven, uitstralen

   • Harry gaat voorop met een lamp. Hij laat het licht zo ver mogelijk voor zich uitschijnen. 

3. onovergankelijk het licht afgeven voltooid hebben, niet langer stralen

   • 't Laatste licht is uitgeschenen,
     Eer dit echte paar zich scheidt. 

Gangbaarheid

• Het woord uitschijnen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "uitschijnen" herkend door:

56 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.