stuiteren

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  stuiteren    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈstœytərə(n) / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• stui·te·ren

Woordherkomst en -opbouw

• frequentatief gevormd uit stuiten met het achtervoegsel -er
  • [3] In de betekenis van ‘knikkeren’ voor het eerst aangetroffen in 1706

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
stuiteren	stuiterde	gestuiterd
zwak -d	volledig

Werkwoord

stuiteren

1. ergatief herhaaldelijk vanaf een bodem kaatsend opspringen

   • Een van de knikkers was van de tafel gestuiterd. 

   ▸ Wanneer een druppel vloeistof op een hard oppervlak valt kan hij terug omhoog stuiteren of uit elkaar spatten.

2. ergatief (figuurlijk) zich door weerstanden die worden ontmoet schoksgewijs telkens in een andere richting bewegen

   ▸ De enige echte oplossing is in de wereld van tijd en plaats het tijdloze te herkennen. Het bijzondere te ontdekken in het gewone. Stil te staan bij het wonder dat het leven is, ook al verloopt ons levensverhaal dan met hobbels en kuilen, stuiteren onze gevoelens alle kanten op en hebben we allerlei gedachten over hoe het zou moeten en kunnen zijn.

3. inergatief (spel) met knikkers spelen

   ▸ Waren ze aan het stuiteren, wat zij graag deden om een knikker voor elk raak schot, dan pakte hij de stuiters af, omdat zij aan het dobbelen waren en om geld speelden, (…).

4. overgankelijk (basketbal) (over de bal) van de grond laten opspringen terwijl men zich verplaatst

   ▸ We moesten van hem heel vaak basketballen. Ons probleem was dat we de bal maar zo’n beetje aan het stuiteren waren en nooit iemand anders bij het spel betrokken.

5. inergatief (figuurlijk) in opgewonden toestand druk of woest bewegen

   ▸ Terwijl ik puffend mijn aussie losknoopte zag ik enkele vrienden die toch echt tegen de vijftig liepen nog steeds vrolijk over de dansvloer stuiteren.

Synoniemen

• [4] dribbelen, opstuiten

Verwante begrippen

• ricocheren

Hyponiemen

• doorstuiteren, rondstuiteren

Afgeleide begrippen

• stuiterbal, stuiterfeest, stuitergek, [5] stuitergek

Vertalingen

    1.   

Spaans: rebotar (es)

Gangbaarheid

• Het woord stuiteren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "stuiteren" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.