streep

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  streep    (hulp, bestand)
• IPA: / strep / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• streep

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘lijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 918

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	streep	strepen
verkleinwoord	streepje	streepjes

Zelfstandig naamwoord

de streep v / m

1. een min of meer rechte getrokken lijn of lijnstuk

   • Als het fout is, zet de leraar er een dikke streep door. 

   ▸ De volgende dag stond ze ernaar te kijken, terwijl de zon achter haar raam nog slechts een smalle streep aan de horizon was.

   ▸ Het was fascinerend om te zien hoeveel zout ik verloor: na dagen zonder douche stond mijn shirt stijf van de zoute strepen en bleef het bijna rechtop staan.

2. (kleding) lijnvormig patroon, motief (gewoonlijk mv)

   • Een jurk met strepen. 

3. (figuurlijk) een begrenzing die niet overtreden dient te worden

   • We zetten er een streep onder. 
   • Ik ging over de streep. 

   ▸ De man die het leven zo liefhad maar' er niet mee om kon gaan, de man die omgeven kon zijn door donker, die vluchtte voor zijn demonen, hij zette een streep van vuur.

4. (taalkunde) koppelteken

   ▸ In twee-onder-een-kapwoning staan streepjes tussen de delen van de woordgroep twee onder een kap (maar niet voor woning);

5. (eufemisme) (verouderd) toiletbezoek

Synoniemen

• [1] lijn
• [2] schreef

Hyponiemen

   

aalstreep aandachtsstreep aandachtstreep absorptiestreep afbreekstreep breukstreep condensatiestreep condensstreep deelstreep degradatiestreep eindstreep gedachtestreep groeistreep ideogramstreep krijtstreep kwartierstreep lichtstreep maatstreep middenstreep mouwstreep potloodstreep schuine streep schuinstreep sergeantsstreep splinterstreep startstreep stopstreep tussenstreep verbindingsstreep verfstreep vervangingsstreep wachtstreep weglatingsstreep windstreep zebrastreep zijdestreep zilverstreep

Afgeleide begrippen

   

Nepalese streepvleugel gebochelde streepschelp gemarmerde streepschelp geruite streepschelp gestreept gladde streepglanskever platte streepschelp punt-streeplijn rugstreeppad streepblokspanner streepdessin streepdikkopmot streepfopwesp streepglanskever streephoutmot streepkleur streepkokerbeertje streeplijn streeploos streepmuis streepmuizen streeppatroon streeppoot streeproest streepsgewijs streepslakvlieg streepsmalpalpmot streepstipspanner streeptapuit streeptheologie streepvaren streepvleugel streepvormig streepzaad streepziekte strepengaai strepenjager strepenlori strepenral strepentrekker strepenziekte streperig strepig zwarte streepschelp

Verwante begrippen

• aanstrepen, afstrepen, doorstrepen, wegstrepen

Uitdrukkingen en gezegden

• [2]: Iemand over de streep trekken

Iemand ergens van weten te overtuigen, of iemand met succes ergens toe aanzetten

∗ Het was mijn populariteit die anderen over de streep trok en hem groot maakte.

• Een streep door de rekening halen

De schuld van iemand kwijtschelden en het er niet meer over hebben

∗ Als jij gaat beweren dat het niet om een echte Isaac Robles gaat, is dat een behoorlijke streep door de rekening voor hem.

• Een streep door de rekening zijn

Alles door de war halen

• Er loopt een streep ( of streek) door

Gezegd van iemand die niet helemaal goed bij zinnen is

• Op zijn strepen staan

Opkomen voor datgene waar men recht op meent te hebben

• Een streep aan de balk

Stoett-151

Vertalingen

    1. een min of meer rechte getrokken lijn of lijnstuk   

Duits: Strich (de) m Engels: line (en)

Frans: ligne (fr) v Spaans: linea (es) v

    2. lijnvormig patroon   

Duits: Streifen (de) m Engels: stripe (en)

Frans: rayure (fr) v Spaans: raya (es) v

    3. (figuurlijk) begrenzing die niet overtreden dient te worden, schreef   

Duits: Grenze (de) v Engels: line (en)

Frans: bornes (fr) vmv Spaans: raya (es) v

    4. koppelteken   

Duits: Bindestrich (de) m Engels: hyphen (en)

Frans: trait d'union (fr) m Spaans: guión (es) m

Werkwoord

vervoeging van
strepen

streep

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van strepen
   

   • Ik streep. 

2. gebiedende wijs van strepen
   

   • Streep! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van strepen
   

   • Streep je? 

Gangbaarheid

• Het woord streep staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "streep" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.