regaal

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  regaal    (hulp, bestand)
• IPA: / reˈɣal / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• re·gaal

Woordherkomst en -opbouw

• zn [1], [2], [3]: via Frans  régale zn  van middeleeuws Latijn regale
• zn [4]: van Frans  regal zn 
• zn [5]: van Duits Regal, verdere herkomst onzeker, mogelijk cognaat met  rek zn 
• zn [6]: van Middelnederlands regael, een verbastering van Oudfrans reagal dat via Spaans rejalgar teruggaat op Arabisch  رَهْج اَلْغَار zn  (rahj-al-ghār) "stof uit de grot; mineraal poeder"
• bn: via Frans  régal bn  van Latijn  regalis bn , in de betekenis van ‘koninklijk’ aangetroffen vanaf 1521

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	regaal	[1,2,4,5]: regalen [3]: regalia [3]: regaliën
verkleinwoord	regaaltje	regaaltjes

Zelfstandig naamwoord

het regaal o

1. (muziekinstrument) geheel van rietpijpen aangeblazen met een blaasbalg en bespeeld met een toetsenbord

   • Het regaal was in de renaissance en barok een populair instrument. 

2. (muziek) een register op een orgel dat de klank van [1] nabootst
3. koninklijk voorrecht
4. iets wat als uiting van respect wordt aangeboden, zoals een beleefdheidsgeschenk of een feestelijke maaltijd
5. (meubel) eenvoudige kast in de vorm van een stellage van horizontale planken tussen staanders, zonder deuren en vaak ook zonder achterwand

   ▸ Op het keukeneiland is er een open regaal dat ruimte biedt aan het dagelijks servies. Op andere plaatsen vormen de open regalen als het ware een etalage waar Jeroen zijn persoonlijke spullen een prominente plaats kan geven.

6. geen meervoud (verouderd) zwavelzuurarsenicum of ander gif gebruikt als middel om knaagdieren te verdelgen

Synoniemen

• [6] rattengif, rattenkruit

Hyponiemen

• [4] boekenrek

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	regaal	regaler	regaalst
verbogen	regale	regalere	regaalste
partitief	regaals	regalers	-

Bijvoeglijk naamwoord

regaal

1. koninklijk

   • Na zijn val in de modder bood de jonge vorst geen bijster regale aanblik. 

Vertalingen

    1.   

Spaans: real (es)

Gangbaarheid

• Het woord regaal staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "regaal" herkend door:

59 %	van de Nederlanders;
54 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.