röntgen

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Nederlands

Uitspraak
Woordafbreking
  • rönt·gen
Woordherkomst en -opbouw
enkelvoud meervoud
naamwoord röntgen -
verkleinwoord - -

Zelfstandig naamwoord

röntgen m

  1. (eenheid) eenheid van hoeveelheid röntgenstraling (geen SI-eenheid)
     Maar ze had levercirrose. De dosis straling in haar lever was achtentwintig röntgen.[4]
  2. vooral als linkerdeel van samenstellingen: elektromagnetische straling met een golflengte groter dan die van ultraviolet licht, maar kleiner dan die van gammastraling
     Röntgen blijft toch schadelijke straling: artsen staan met een loodschort aan”, zegt Van Meurs.[5]
     „Een van de problemen van radiotherapie met röntgen is dat een groot deel van de stralingsenergie niet in de tumor terechtkomt, maar in het gezonde weefsel ervóór en – in mindere mate – erachter”, zegt Hans Langendijk, hoogleraar radiotherapie in het Universitair Medisch Centrum Groningen en voorzitter van het Landelijk Platform Protonentherapie.[6]
  3. plaats waar x-stralen worden gebruikt om foto's te maken die de binnenkant van een lichaam of voorwerp laten zien
     „Dergelijk handelen brengt de veiligheid van de burgerluchtvaart ernstig in gevaar’’, staat in de ontslagbrief van het bedrijf. Dat rekent het de man ook aan niet te hebben gemeld dat tijdens het desbetreffende weekend niet alle vracht door de röntgen is gegaan.[7]
     Dankzij röntgendiagnostiek, radiotherapie en nucleaire geneeskunde zijn heel wat patiëntenlevens gered. Maar ioniserende straling kan ook kanker veroorzaken. De kans daarop is gering doordat meestal lage stralingsdoses worden gebruikt en vooral oudere mensen naar de röntgen gaan.[8]
Afgeleide begrippen

Werkwoord

vervoeging van
röntgenen

röntgen

  1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van röntgenen
    • Ik röntgen. 
  2. gebiedende wijs van röntgenen
    • Röntgen! 
  3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van röntgenen
    • Röntgen je? 

Gangbaarheid

99 % van de Nederlanders;
94 % van de Vlamingen.[9]

Meer informatie

Verwijzingen

  1. Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
  2. röntgen op website: Etymologiebank.nl
  3. Woordenboek der Nederlandsche taal (1864-2001).
  4. Bronlink geraadpleegd op 28 juli 2021 Weblink bron Svetlana Aleksiëvitsj Stemmen uit Tsjernobyl in: De Gids., jrg. 168 nr. 7/8 (juli/augustus 2005), Balans, Amsterdam, p. 621
  5. Bronlink geraadpleegd op 28 juli 2021 Weblink bron Liza van Lonkhuyzen “Chirurg snijdt straks in een hologram” (29 oktober 2019) op nrc.nl
  6. Bronlink geraadpleegd op 28 juli 2021 Weblink bron Huup Dassen “Straling die alleen de tumor treft” (31 augustus 2013) op nrc.nl
  7. Bronlink geraadpleegd op 28 juli 2021 Weblink bron Anne van der Schoot “Onbevoegde collega’s tekenden wel vaker iets af” (1 juni 2021) op nrc.nl
  8. Bronlink geraadpleegd op 28 juli 2021 Weblink bron Wim Köhler “De kwaal is erger dan het middel” (12 oktober 1995) op nrc.nl
  9. Bronlink geraadpleegd op 28 april 2020 Weblink bron Gearchiveerde versie “Word Prevalence Values” op ugent.be