pontifex

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  pontifex    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈpɔntiˌfɛks / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• pon·ti·fex

Woordherkomst en -opbouw

• van Latijn pontifex bruggenbouwer

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	pontifex	pontifices pontifexen
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

de pontifex m

1. priester, bisschop, paus

   • Paus Benedictus XVI maakt een vliegende start op Twitter. Nog voordat de kerkvorst ook maar een tweet de deur uit heeft gestuurd, wordt hij al door meer dan een half miljoen mensen gevolgd via zijn account pontifex in acht talen.  
   • Achter zijn rug wordt de paus op het Vaticaan 'de mof' genoemd, zo werd in geheime documenten onthuld. Mof, heb ik altijd een mooi scheldwoord gevonden. Wij Nederlanders spreken nog liever van 'rotmof', maar dat is in deze tijden van Europese eenwording een beetje overdreven geworden. Vroeger zou zo’n vraag door de pontifex niet eens in behandeling zijn genomen, maar sinds de roomse kerk Greg Burke van Fox News heeft ingehuurd om de pr te doen, waait er een andere wind.  

Gangbaarheid

• Het woord pontifex staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "pontifex" herkend door:

71 %	van de Nederlanders;
80 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Latijn

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /ˈpɔn.tɪ.fɛks/

Woordherkomst en -opbouw

• op te vatten als afgeleid van  pons zn  "brug" met het achtervoegsel -fex "-maker", dus letterlijk "bruggenbouwer"

Zelfstandig naamwoord

pontifex m

1. (religie) hogepriester
2. (religie) (katholiek) bisschop, paus

Uitdrukkingen en gezegden

• pontifex maximus
  belangrijkste priester van de Romeinse godsdienst (letterlijk: grootste priester)

Verbuiging

	enkelvoud	meervoud
nominatief	pontifex	pontifecēs
genitief	pontifecis	pontifecum
datief	pontifecī	pontifecibus
accusatief	pontifecem	pontifecēs
vocatief	pontifex	pontifecēs
ablatief	pontifece	pontifecibus