paraplu

Nederlands

[1] paraplu

Uitspraak

• Geluid:  paraplu    (hulp, bestand)
• IPA: / ˌparaˈply / (3 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˌpa.ra.ˈply/

Woordafbreking

• pa·ra·plu

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Franse parapluie. In de betekenis van ‘regenscherm’ voor het eerst aangetroffen in 1786 (met het voorvoegsel para-)

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	paraplu	paraplu's
verkleinwoord	parapluutje	parapluutjes

Zelfstandig naamwoord

de paraplu m

1. een scherm waarover een waterdichte stof is gespannen om zich te beschermen tegen de regen

   • Met zulke donkere wolken buiten zou ik maar een paraplu meenemen. 

   ▸ Een zwart-wit beeld uit de jaren vijftig van de vorige eeuw: regen op het Lodewijk Napoleonplein in Assen, een man met een paraplu laat zijn honden uit, huizen van baksteen onder steile driehoekige daken. Er is maar een verbinding met het beeld van de schamele behuizingen in Tutwiler, Mississippi: de blues.

2. iets met de vorm van het bij [1] genoemde, maar met een andere functie

   ▸ Er was weinig tot geen beschutting tegen de bloedhete zon en ik klapte al snel mijn zilveren paraplu uit.

3. (figuurlijk) overkoepelend geheel

Synoniemen

• regenscherm

Verwante begrippen

• parasol

Afgeleide begrippen

• parapluanker, parapluantenne, paraplubak, parapluplant, paraplusysteem

Uitdrukkingen en gezegden

• Aju paraplu!

Informele afscheidsgroet

• Onder de paraplu vallen van....

Horen bij (een grotere organisatie e.d.)

• Onder moeders paraplu

Op een veilige plek

• Zijn paraplu opsteken

De verantwoordelijkheid voor iets afschuiven

Vertalingen

    1. een scherm waarover een waterdichte stof is gespannen om zich te beschermen tegen de regen   

Afrikaans: sambreel (af) Albanees: çadër (sq), ombrellë (sq) Bengaals: ছাতা (bn) Bretons: disglavier (br) Catalaans: paraigua (ca) Chinees: 傘 (zh) Deens: paraply (da) Duits: Regenschirm (de) m Engels: umbrella (en) Esperanto: ombrelo (eo), pluvombrelo (eo) Estisch: vihmavari (et) Fins: sateenvarjo (fi) Frans: parapluie (fr) m Hongaars: esernyő (hu) Hoogsilezisch: paryzol (szl) m Indonesisch: payung (id) Italiaans: ombrello (it) m Japans: Kanji: 傘 (ja) Hiragana: かさ (ja) Romaji: kasa (ja)

Kroatisch: kišobran (hr) Litouws: skėtis (lt) Maleis: payung (ms), yang (ms) Nedersaksisch: pärreplu (nds) Noors: paraply (no) Papiaments: paraplü Pools: parasol (pl) m, parasolka (pl) v Portugees: sombrinha (pt), guarda-chuva (pt) Roemeens: umbrelă (ro) Russisch: зонтик (ru) m (zóntik) Sloveens: dežnik (sl) m Spaans: paraguas (es) m Surinaams: prasoro Swahili: mwavuli (sw) Tagalog: páyong (tl) Tsjechisch: deštník (cs) monbezield Turks: şemsiye (tr) Welsh: ymbarél (cy) Zweeds: paraply (sv)

Gangbaarheid

• Het woord paraplu staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "paraplu" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.