onzuiver

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  onzuiver    (hulp, bestand)
• IPA: / ɔnˈzœyvər / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• on·zui·ver

Woordherkomst en -opbouw

• afgeleid van zuiver met het voorvoegsel on-

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	onzuiver	onzuiverder	onzuiverst
verbogen	onzuivere	onzuiverdere	onzuiverste
partitief	onzuivers	onzuiverders	-

Bijvoeglijk naamwoord

onzuiver

1. niet puur, verontreinigd

   • Hij had glycerine, waarvan hij wist dat ze onzuiver was, verkocht aan een geneesmiddelenproducent op Haïti. 

2. waar nog bedragen van afgetrokken moeten worden, bruto

   • Deze is aftrekbaar van de inkomstenbelasting voorzover het totaal aan giften dat u doet de 1% van uw onzuiver inkomen overtreft. 

3. afwijkend van de juiste waarde, hoogte, klank

   • Wanneer de violist evenwel onzuiver - zonder uitzondering te laag - intoneert en bovendien slechts schijnt te beschikken over een mager, zenuwachtig toontje, dan is het resultaat minder dan niets. 

4. (figuurlijk) moreel niet behoorlijk

   • Voor de christenen betekende de haas zwakheid, snelheid en angst. Hij gold als een onzuiver dier, symbool van promiscuïteit en ongeremde voortplanting. 

Uitdrukkingen en gezegden

• onzuiver rijm

[3] rijm waarbij alleen de medeklinkers gelijk zijn, maar een of meer klinkers niet

• onzuivere bedoelingen

[4] belustheid op seks

Gangbaarheid

• Het woord onzuiver staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "onzuiver" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.