mortel

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Nederlands

Uitspraak
Woordafbreking
  • mor·tel
Woordherkomst en -opbouw
  • Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘metselspecie’ voor het eerst aangetroffen in 1240 [1] [2]
enkelvoud meervoud
naamwoord mortel mortels
verkleinwoord - -

Zelfstandig naamwoord

mortel m [3] [4]

  1. (bouwkunde) mengsel waarmee wordt gewerkt (bij het metselen, stukadoren, pleisteren etc.)
Verwante begrippen
Hyponiemen
Vertalingen

Werkwoord

vervoeging van
mortelen

mortel

  1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van mortelen
    • Ik mortel. 
  2. gebiedende wijs van mortelen
    • Mortel! 
  3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van mortelen
    • Mortel je? 

Gangbaarheid

91 % van de Nederlanders;
97 % van de Vlamingen.[5]

Meer informatie

Verwijzingen


Frans

Uitspraak
Woordherkomst en -opbouw
  enkelvoud meervoud
  mannelijk   mortel mortels
  vrouwelijk   mortelle mortelles

Bijvoeglijk naamwoord

mortel

  1. sterfelijk, met betrekking tot de dood of het sterven
  2. die/dat de dood veroorzaakt, dodelijk
    «Le balayage est impitoyablement proscrit, les poussières pouvant être mortelles pour les vers à soie.»[2]
    Vegen is absoluut verboden. De stofdeeltjes kunnen voor de zijderupsen dodelijk zijn.
  3. (religie) gezegd van een zonde die de menselijke ziel aan de dood overlevert.
    «La fornication est un péché mortel
    Ontucht is een doodzonde.
  4. (figuurlijk) kortstondig, vluchtig
  5. (spreektaal) (figuurlijk) dodelijk saai
  6. (spreektaal) (figuurlijk) te gek, heftig, vet
    «La soirée au Palaccio, elle était mortelle!»
    Die avond in het Palaccio was echt vet! [3]

Zelfstandig naamwoord

mortel m, mortelle v

  1. sterveling
  2. mv de mensheid

Verwijzingen

  1. Bronlink geraadpleegd op 1 april 2021 Weblink bron mortel in: Dictionnaire de l’Académie française, 9e édition (huidige editie) op dictionnaire-academie.fr
  2. D. de Prat “Nouveau manuel complet de filature”, 1re partie: Fibres animales & minérales (1914), Encyclopédie Roret
  3. Wouw, Berry van de, Woordenboek populair Frans - Nederlands. Woordenboek van het Frans dat u op school nooit leerde, 2e druk, Breda: Uitgeverij Arti-Choc, 2014; p. 135