moreel

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  moreel    (hulp, bestand)
• IPA: /moˈrel/

Woordafbreking

• mo·reel

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘zedelijk’ voor het eerst aangetroffen in 1889
• afgeleid van het Frans moral of van het Latijnse morus met het achtervoegsel -eel

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	moreel	-
verkleinwoord	-	-

Zelfstandig naamwoord

het moreel o

1. de geestesgesteldheid, geestelijke weerbaarheid, moed, werkkracht of strijdlust die iemand bezit

   ▸ Kennelijk zijn al deze zaken niet zozeer moreel verwerpelijk – dan zouden ze immers verboden zijn of algemeen veroordeeld worden – maar tasten ze de zuiverheid van de Utopiërs aan.

   ▸ Een rationeel wezen is met andere woorden een moreel wezen.

   • Het moreel van de troepen is hoog. 
   • In een oorlog weegt het moreel drie keer zo zwaar als materieel, luidt een van de vele clichés over een gewapend conflict. 

Verwante begrippen

• gemoedstoestand, stemming

Vertalingen

    1.   

Engels: moral (en) Frans: moral (fr)

Spaans: estado de ánimo (es) m, ethos (es), moral (es)

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	moreel	moreler	moreelst
verbogen	morele	morelere	moreelste
partitief	moreels	morelers	-

Bijvoeglijk naamwoord

moreel

1. wat het moreel betreft

   • Het optreden van deze acteurs gaf de soldaten een morele opkikker. 

2. wat de moraal, de zeden of de normen betreft

   • Hoewel wettelijk toegestaan is deze handelswijze is toch niet moreel te noemen. 
   • Het is een overtuiging waarin empathie als zwakte wordt gezien, democratie als decadent, en vooruitgang draait om technologische versnelling — zonder rem of moreel kompas.  

Antoniemen

• [2] immoreel

Vertalingen

    1.   

Engels: moral (en) Frans: moral (fr)

Spaans: moral (es)

Gangbaarheid

• Het woord moreel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "moreel" herkend door:

98 %	van de Nederlanders;
95 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.