kwade

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  kwade    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈkwadə / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• kwa·de

Woordherkomst en -opbouw

• bn:  kwaad bn  met de uitgang -e
• zn [1]-[3]: afgeleid van  kwaad bn  met het achtervoegsel -e
• zn [4]:  kwaad zn  met de uitgang -e

Bijvoeglijk naamwoord

kwade

1. verbogen vorm van de stellende trap van kwaad

   ▸ En bij degenen die net als hij waren, zonen van vaders met dorpsslagerijen die ze op een kwade dag - de sterfdag van de vader - zouden overnemen, hield hij zichzelf voor dat het kwam doordat ze flinke afstanden moesten afleggen, met de bus of de brommer of de fiets, zodat ze weinig tijd overhielden om vriendschappen te onderhouden.

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	kwade	2. kwaden
verkleinwoord	-	-

_{Niet in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie als onzijdig zelfstandig naamwoord.}

Zelfstandig naamwoord

het kwade o

1. geen meervoud iets dat alles wat slecht en boosaardig is vertegenwoordigt

   ▸ Wat zij echter totaal miskent is dat het ethisch goede in zijn maatschappelijke bemiddelingen altijd onontkoombaar de nachtzijde van het kwade in de vorm van het structurele geweld voortbrengt.

   ▸ Het kwade lag steeds in de eigen samenleving waarover apocalyptische voorstellingen over onrecht, ongelijkheid, onderdrukking en uitsluiting ontwikkeld werden, het goede werd elders gezocht en gevonden.

Synoniemen

•  kwaad zn 

Antoniemen

•  goede zn  o

Zelfstandig naamwoord

de kwade v / m

2. (persoon) iemand die slecht en boosaardig is

▸ Ze heeft twee medestudentes die haar bijzonder interesseren, een goede en een kwade. De goede is van eenvoudige komaf, levenslustig en kameraadschappelijk, de kwade is van rijke huize, is blasé en hooghartig.

3. geen meervoud (eufemisme) verpersoonlijking van wat slecht en boosaardig is, als tegenspeler van God

▸ Integendeel, want zelfs de verachtelijkheid der verleiding prikkelt haar verleidingskracht en het is met een schrei van walgende onmacht dat de man zich na zijn zwakke tegenweer stort in de hete maalstroom der geneugten waardoor de vrouw het werktuig van de kwade is.

Synoniemen

• [3] duivel, satan

Antoniemen

• [2]  goede zn  m/v

Zelfstandig naamwoord

kwade

4. datief van  kwaad zn 

▸ ‘Ik heb nooit iets ‘nuttigs’ gedaan. Geen ontdekking van mij heeft ooit, direct of indirect, ten goede of ten kwade, het minste verschil gemaakt, of zal dat maken, voor het welzijn van de wereld.’

Gangbaarheid

• Het woord kwade staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "kwade" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.