ijsvogel

Nederlands

Alcedo atthis

Uitspraak

• Geluid:  ijsvogel    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈɛisfoɣəl / (3 lettergrepen)
  • (Noord-Nederland): /ˈɛɪ̯sfoχɔɫ/, /ˈæɪ̯sfoʊ̯χɔɫ/
  • (Vlaanderen, Brabant): /ˈɛːsfoːɣəl/
  • (Limburg): /ˈɛɪ̯zvoːɣəl/

Woordafbreking

• ijs·vo·gel

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands ijsvogel / ijsvoghel, in de betekenis van ‘scharrelaarachtige’ aangetroffen vanaf 1287; op te vatten als samenstelling van  ijs zn  en  vogel zn , waarbij de herkomst en betekenis van "ijs" onduidelijk is

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	ijsvogel	ijsvogels
verkleinwoord	ijsvogeltje	ijsvogeltjes

Zelfstandig naamwoord

de ijsvogel m

1. (scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft

Hyperoniemen

• ijsvogels, scharrelaarvogels, vogels, viervoeters, gewervelden, chordadieren, dieren

Verwante begrippen

• Afrikaanse dwergijsvogel, Afrikaanse reuzenijsvogel, amazone-ijsvogel, Amerikaanse reuzenijsvogel, aroevlagstaartijsvogel, Australische vlagstaartijsvogel, azuurijsvogel, bandijsvogel, berggeelsnavelijsvogel, Berlepsch' zesdradige paradijsvogel, biakvlagstaartijsvogel, bismarckdwergijsvogel, bismarckijsvogel, blauw-witte ijsvogel, blauw-zwarte ijsvogel, blauwborstdwergijsvogel, blauwe paradijsvogel, blauwkopbosijsvogel, Blyths ijsvogel, bonte ijsvogel, borabora-ijsvogel, bruinborstijsvogel, bruinkapijsvogel, bruinkopdwergijsvogel, bruinrugvlagstaartijsvogel, bruinvleugelijsvogel, burudwergijsvogel, Chinese reuzenijsvogel, Filipijnse dwergijsvogel, geelkraagparadijsvogel, gestreepte ijsvogel, glansijsvogel, Goldie's paradijsvogel, grijskopijsvogel, groen-bruine ijsvogel, groene dwergijsvogel, groene ijsvogel, grootsnavelijsvogel, grote kraagparadijsvogel, grote paradijsvogel, guadalcanaldwergijsvogel, guamijsvogel, haaksnavelijsvogel, hagedisijsvogel, halmahera-ijsvogel, heilige ijsvogel, Javaanse blauwborstijsvogel, Javaanse ijsvogel, jungledwergijsvogel, kastanjebuikijsvogel, Keizer Wilhelms paradijsvogel, kikkerbekijsvogel, kleine geelsnavelijsvogel, kleine kraagparadijsvogel, kleine paradijsvogel, kobaltijsvogel, kofiauvlagstaartijsvogel, Koning Willem III-paradijsvogel, koningsparadijsvogel, louisiadenijsvogel, luzonbosijsvogel, Macleays ijsvogel, madagaskardwergijsvogel, makiradwergijsvogel, malachietijsvogel, malaitadwergijsvogel, Maleise bosijsvogel, mangaia-ijsvogel, mangareva-ijsvogel, mangrove-ijsvogel, manusdwergijsvogel, marianenijsvogel, markiezenijsvogel, Melanesische ijsvogel, menintingijsvogel, mindanaobosijsvogel, mindanaodwergijsvogel, Molukse dwergijsvogel, new-britaindwergijsvogel, new-georgiadwergijsvogel, new-irelanddwergijsvogel, niau-ijsvogel, Noord-Molukse ijsvogel, Noord-Salomonsdwergijsvogel, noordelijke zilverdwergijsvogel, numforvlagstaartijsvogel, ooievaarsbekijsvogel, Pacifische ijsvogel, palau-ijsvogel, papoea-ijsvogel, papoeadwergijsvogel, platsnavelijsvogel, ponapé-ijsvogel, Raggi's paradijsvogel, rode paradijsvogel, roodrugijsvogel, rosse ijsvogel, roze vlagstaartijsvogel, salomonsbosijsvogel, sangirblauwoorijsvogel, sangirdwergijsvogel, senegalijsvogel, smyrna-ijsvogel, soendablauwborstijsvogel, streepkopbosijsvogel, suladwergijsvogel, sulawesiblauwoorijsvogel, sulawesidwergijsvogel, tahiti-ijsvogel, talaudijsvogel, teugelijsvogel, timorijsvogel, torresijsvogel, turkooisijsvogel, ultramarijnijsvogel, vlagstaartijsvogel, Wallace' paradijsvogel, westelijke kraagparadijsvogel, wilhelminaparadijsvogel, Wilsons paradijsvogel, Winchells ijsvogel, witbuikijsvogel, witkeelijsvogel, witkraagijsvogel, zebra-ijsvogel, Zuid-Molukse ijsvogel, zuidelijke zilverdwergijsvogel, zwartkapijsvogel, zwartkopvlagstaartijsvogel, zwartsnavelijsvogel

Hyponiemen

• blauwborstijsvogel, blauwoorijsvogel, bosijsvogel, dwergijsvogel, geelsnavelijsvogel, halmaheraijsvogel, papoeaijsvogel, reuzenijsvogel, visijsvogel, waterijsvogel

Afgeleide begrippen

• blauwe ijsvogelvlinder, grote ijsvogelvlinder, ijsvogelvlinder, kleine ijsvogelvlinder

Hyponiemen (in taxonomische zin)

• Indien ijsvogel wordt beschouwd als individu van de familie of andere groep ijsvogels zie dan Hyponiemen ijsvogels

Vertalingen

    1. bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis   

Catalaans: alció (ca) Deens: isfugl (da) Duits: Eisvogel (de) m Engels: kingfisher (en) Esperanto: alcedo (eo), alciono (eo) Fins: kuningaskalastaja (fi) Frans: martin-pêcheur (fr) m Hongaars: jégmadár (hu) Iers: cruidín (ga) m

IJslands: isfugl (is) Italiaans: martin pescatore (it) m Latijn: alcedo (la), alcyon (la) Noors: isfugl (nb) m Pools: zimorodek (pl) Portugees: alcíon (pt) Spaans: martin pescador (es) m Tsjechisch: ledňáček (cs) m Zweeds: kungsfiskare (sv)

Gangbaarheid

• Het woord ijsvogel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "ijsvogel" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
98 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.