hemelen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  hemelen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈhemələ(n) / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• he·me·len

Woordherkomst en -opbouw

• [A] ww: afgeleid van  hemel zn  met het achtervoegsel -en
  • zn:  hemel zn  met de uitgang -en
• [B] van Middelnederlands hemelen, verwant aan heimelijk

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
hemelen	hemelde	geheeld
zwak -d	volledig	[A]

Werkwoord

[A] hemelen

1. inergatief (dichterlijk) in de lucht opstijgen
2. inergatief (figuurlijk) verblijven op een verheven plaats
3. inergatief (figuurlijk) zich naar het hiernamaals verplaatsen
4. inergatief (figuurlijk) paradijselijke verrukking beleven
5. overgankelijk (dichterlijk) in de lucht doen opstijgen
6. overgankelijk (figuurlijk) een plaats in het paradijs bezorgen
7. overgankelijk (figuurlijk) heel erg prijzen, overdreven positief beschrijven
8. overgankelijk (figuurlijk) in paradijselijke verrukking brengen
9. overgankelijk van een overkapping voorzien

Afgeleide begrippen

• [9] hemeling

Zelfstandig naamwoord

de [A] hemelen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord hemel (plechtig)

Verwante begrippen

•  hemels zn  (niet plechtig)

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
hemelen	hemelde	geheeld
zwak -d	volledig	[B]

Werkwoord

[B] hemelen

1. overgankelijk verplaatsen naar een plek waar het niet meer zichtbaar is

Gangbaarheid

• Het woord hemelen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "hemelen" herkend door:

97 %	van de Nederlanders;
93 %	van de Vlamingen.