heel
Uiterlijk
- heel
- In de betekenis van ‘ongeschonden, volledig’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1220 [1]
- Middelnederlands: heel “gezond”, “ongeschonden” “geheel, onverdeeld”
- Oudnederlands: hēl
- Germaans: *haila-
- Indo-Europees: *koilo-
- Verwant in Germaans:
- Verwant in Slavisch:
| stellend | |
|---|---|
| onverbogen | heel |
| verbogen | hele |
| partitief | heels |
heel
- niet stuk, niet gebroken
- De vaas was gevallen maar toch heel gebleven.
- zonder uitzondering, in alle delen
- Dat is in de hele wereld het geval.
- ▸ Toen ik de gigantische muur inktzwarte wolken op me af zag komen barstte ik in tranen uit. Na een lange beklimming stond ik uitgeput boven op Mount Whitney. De hele dag was het vriendelijk en rustig weer geweest, maar nu kwam er vanaf de andere kant van de berg een zwaar onweer op me af dat om de paar seconden fel oplichtte. Bliksem en storm.[3]
heel
- in hoge mate
- Het meisje is heel mooi.
- De hele jonge kinderen kunnen beter thuisblijven
- ▸ Heel langzaam volgden we de contouren van de haarspelden naar beneden.[3]
- ▸ ‘Alle antimaterieontdekkingen zijn iets heel interessants. Dit is er een die nog ontbrak’, zegt Dönigus. Zijn onderzoeksgroep gebruikte kunstmatige intelligentie (machine learning) om gegevens te analyseren van een experiment uit 2018 met de ALICE-detector bij de LHC om het antihyperhelium-4 te identificeren met een significantie van 3,5 standaarddeviaties. Het onderzoek haalt niet de ‘gouden standaard’ van 5 standaarddeviaties. Maar het geeft wel aan dat het zeer waarschijnlijk is dat de ontdekking echt is en geen gril van de gegevens is.[4]
- hoewel een bijwoord geen verborgen vorm kent is het gebruik van hele (m.n. in spreektaal, m.n. in informele teksten) ook toegestaan in constructies als het hele/heel mooie meisje, de hele/heel jonge kinderen. In meer officiële constructies zoals de heel officiële aankondiging zou hele foutief zijn. Ook als het gaat om vervelende zaken is hele niet toegestaan De heel ernstige overstroming[5] [6]
| vervoeging van |
|---|
| helen |
heel
- Het woord heel staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "heel" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders; |
| 99 % | van de Vlamingen.[7] |
- ↑ "heel" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑ heel op website: Etymologiebank.nl
- 1 2 Tim Voors“Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

- ↑
Weblink bron Karmela Padavic Callaghan“LHC breekt record met detectie zwaarste antimaterie-atoom ooit” (23 april 2025), newscientist - ↑ https://onzetaal.nl/taaladvies/heel-hele-fijne-vakantie/
- ↑ https://www.beterspellen.nl/website/mob.php?pag=78
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
heel
heel
- heel; in hoge mate
| enkelvoud | meervoud |
|---|---|
| heel | heels |
heel
heel
heel
- heel; in hoge mate
heel
heel
- heel; in hoge mate
Categorieën:
- Woorden in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands van lengte 4
- Woorden in het Nederlands met audioweergave
- Woorden met 1 lettergreep in het Nederlands
- Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
- WikiWoordenboek:Pagina's die ISBN magische koppelingen gebruiken
- Erfwoord in het Nederlands
- Bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands
- Bijwoord in het Nederlands
- Werkwoordsvorm in het Nederlands
- Woordenlijst Nederlandse Taal
- Prevalentie Nederland 100 %
- Prevalentie Vlaanderen 99 %
- Woorden in het Achterhoeks
- Bijvoeglijk naamwoord in het Achterhoeks
- Bijwoord in het Achterhoeks
- Woorden in het Engels
- Woorden in het Engels van lengte 4
- Woorden in het Engels met audioweergave
- Woorden in het Engels met IPA-weergave
- Zelfstandig naamwoord in het Engels
- Woorden in het Nedersaksisch
- Bijvoeglijk naamwoord in het Nedersaksisch
- Bijwoord in het Nedersaksisch
- Woorden in het Oost-Fries
- Bijvoeglijk naamwoord in het Oost-Fries
- Bijwoord in het Oost-Fries