ezelsstamp

Uit WikiWoordenboek
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Afbeelding in Roi et paysan, aventures de Bertoldo de Bertagnana, légende italienne van Émile Moreau

Nederlands

Uitspraak
Woordafbreking
  • ezels·stamp
Woordherkomst en -opbouw
  • samenstelling van  ezel zn  en  stamp zn  met het invoegsel -s- 
    • [2] een verwijzing naar een fabel van de Griekse schrijver Aisopos op Wikipedia (nl) uit de 6e eeuw voor het begin van de jaartelling, waarin een ezel doet alsof hij een doorn in zijn achterpoot heeft en zo een wolf ertoe brengt om die eerst te verwijderen voordat hij de ezel verorbert. Zodra de wolf de poot inspecteert, schakelt de ezel hem met een harde trap uit, met voor de wolf de les dat je geen dingen moet gaan doen die niet je sterke punt zijn. [1]
enkelvoud meervoud
naamwoord ezelsstamp -
verkleinwoord - -

Zelfstandig naamwoord

ezelsstamp m

  1. schop, zoals een ezel die met zijn achterpoten geeft
      Nadert iemand, geef hem eenen
    Ezelsstamp op romp en beenen.
    [2]
  2. (figuurlijk) onverwacht harde aanval waartegen verweer niet goed mogelijk is
     Dat was verschrikkelijk ondankbaar van mij tegenover dr. De Gruyter. Ik had bij hem twee jaar lang prachtig werk gekregen en ik had zelfs twee stukken mogen regisseren. Dat ik naar Nederland ging, was echt hem een ezelsstamp geven.[3]
  3. (figuurlijk) bruut ontslag uit een baan of functie
     Toch houdt zelfs de populaire partijvoorzitter er rekening mee dat hij ooit in ongenade kan vallen. “Ik weet wel dat er in de partij mensen zijn die (...) mij nooit zullen vergeven dat ik hen gered heb”, laat hij optekenen. “Misschien krijg ik ook ooit een ezelsstamp.”[4]
Opmerkingen
  • Dit woord is in België veel gangbaarder dan in Nederland.

Gangbaarheid

Verwijzingen

  1. Bronlink geraadpleegd op 16 februari 2020 Weblink bron Aesopus (vert. Koen Van den Bruele) De Wolf en de Ezel. in: De Fabels van Aesopus (2010), p. 57
  2. Bronlink geraadpleegd op 16 februari 2020 Weblink bron Moortgat, Antoon “De Bremer straatmuziek : een dramatisch spel van droom en werkelijkheid in twee handelingen en een tusschenspel in twee tafereelen” (1916), Gust Janssens, Antwerpen, p. 97
  3. Bronlink geraadpleegd op 16 februari 2020 Weblink bron Joris Diels (14 oktober 1968) in: Joos Florquin Ten huize van... 6. (1970), Davidsfonds, Leuven, p. 21/22
  4. Bronlink geraadpleegd op 16 februari 2020 Weblink bron Birgit Donker “Socialistische Januskop” (10 februari 1996) op nrc.nl