beren

Nederlands

Uitspraak

(heteroniem)

• [A]-[D] Geluid:  beren    (hulp, bestand)
  • IPA: / ˈberə(n) / (2 lettergrepen)
• [E]:  berén    (hulp, bestand)
  • IPA: / bəˈrɛn / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• be·ren

Woordherkomst en -opbouw

• [A]: nevenvorm van  baren ww 
• [B]: afgeleid van  beer zn  met het achtervoegsel -en
  • ww: beer in de betekenis "schuld(eiser", in de betekenis van ‘schulden maken’ aangetroffen vanaf 1898
• [C]: afgeleid van  beer zn  "gier, mensendrek" met het achtervoegsel -en
• [D]: van Middelnederlands beren
• [E]:  berennen ww  zonder de uitgang -en

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
beren	beerde	gebeerd
zwak -d	volledig	[A]-[D]

Werkwoord

[A] beren

1. inergatief schreeuwen

Werkwoord

[B] beren

1. inergatief schulden maken

Werkwoord

[C] beren

1. overgankelijk bemesten

Werkwoord

[D] beren

1. (Suriname) geslachtsgemeenschap hebben
2. overgankelijk (Vroegnieuwnederlands) slaan

Synoniemen

• [1] batsen

Werkwoord

vervoeging van
berennen

[E] berèn

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van berennen
   

   • Ik beren. 

2. gebiedende wijs van berennen
   

   • Beren! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van berennen
   

   • Beren je? 

[B 2]	enkelvoud	meervoud
naamwoord		beren
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

[B] de beren mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord beer
2. meervoudsvorm als officiële benaming (roofdieren) een familie Ursidae  van roofdieren (Carnivora ). Beren maken deel uit van de Caniformia , waartoe onder andere ook de hondachtigen worden gerekend. De familie telt acht moderne soorten, verdeeld over vijf geslachten. De meeste beren zijn groot en log van gestalte, hebben stevige, korte ledematen en een kleine staart

Hyperoniemen

• [2] roofdieren, zoogdieren, gewervelden, chordadieren, dieren

Hyponiemen (in taxonomische zin)

• [2] Amerikaanse zwarte beer, bruine beer, reuzenpanda's
• [2] Aziatische zwarte beer, brilbeer, gobibeer, holenbeer, ijsbeer, kortsnuitbeer, lippenbeer, Maleise beer

Verwante begrippen

• neusberen, slankberen, wasberen, zeeberen
• Allens slankbeer, Beddards slankbeer, bonte beer, cozumelwasbeer, chiriqui-slankbeer, Engelse beer, Gabbi's slankbeer, galapagoszeebeer, grote beer, guadalupezeebeer, Harris' slankbeer, juanfernandezzeebeer, kerguelenzeebeer, kleine beer, kleine neusbeer, krabbenetende wasbeer, mendicabeer, nelson-neusbeer, neusbeer, Nieuw-Zeelandse zeebeer, noordelijke zeebeer, prachtbeer, purperbeer, rode neusbeer, roodbandbeer, slankbeer, sneeuwbeer, Subantarctische zeebeer, tresmariaswasbeer, wasbeer, weegbreebeer, witsnuitneusbeer, zeebeer, Zuid-Amerikaanse zeebeer, zuidelijke zeebeer

Hyponiemen

• blikberen, glasberen, mestberen, ontberen, wandberen

Afgeleide begrippen

• beerachtig, beerbak, beerbaviaan, beerboer, beerboerin, beerdiertje, beerdiertjes, beerenburg, beerenhout, beerhond, beerhonden, beerhouder, beerhoudster, beerkar, beerkoeskoes, beerkuip, beerlepel, beerlook, beermakaak, beermaki, beermarter, beermens, beermost, beerproof, beerput, beerrups, beerschepper, beerschot, Beersel, beersteker, beerstoffen, beerstut, beertender, beerton, beeruil, beervlinder, beervlinders, beervoeter, beerwagen, beerwortel, bere, berenbeurs, berenbijt, berenbijter, berenboek, berenboer, berenburg, berenburger, Berendrecht, berendruif, Bereneiland, berengal, berengeld, berengeur, berenhap, berenhoeder, berenhok, berenhol, berenhonger, berenhouderij, berenhuid, berenjacht, berenjager, berenjong, berenklauw, berenklus, berenknuffel, berenkooi, berenkop, berenkuil, berenleider, berenlul, berenmarkt, berenmuts, berenoor, berenpak, berenpap, berenpartij, berenpels, berenpoep, berenpoot, berenspray, berentand, berentemmer, berentemster, berenterritorium, berentrots, berenvacht, berenval, berenvel, beresterk, berig, de huid niet verkopen voor de beer geschoten is

Verwante begrippen

soorten beren:

•  Amerikaanse zwarte beer  
•  atlasbeer  
•  Aziatische zwarte beer  
•  brilbeer  
•  bruine beer  
•  Californische grizzlybeer  
•  Europese bruine beer  
•  gobibeer  
•  grizzlybeer  
•  holenbeer  
•  ijsbeer  
•  isabelbeer  
•  kamtsjatkabeer  
•  kaneelbeer  
•  kodiakbeer  
•  kortsnuitbeer  
•  lippenbeer  
•  Maleise beer  
•  Marsicaanse bruine beer  
•  oessoeribeer  
•  Oost-Siberische bruine beer  
•  reuzenpanda  
•  reuzenpanda's  
•  Syrische bruine beer  
•  Tibetaanse blauwe beer  

+

Gangbaarheid

• Het woord beren staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "beren" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

• [1] beren op Wikidata

Middelengels

Uitspraak

• IPA: /bɛːrən/

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Angelsaksische beran

Werkwoord

beren

1. dragen

Schrijfwijzen

• baren
• bearen
• beoren

Overerving en ontlening

• Engels: bear
• Schots: bere, beir
• Yola: ber

Middelnederduits

Zelfstandig naamwoord

beren

1. meervoud van bere

Middelnederlands

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Oudnederlandse beran

Werkwoord

beren

1. dragen

Schrijfwijzen

• bēren

Verwijzingen

• Middelnederlands woordenboek - Instituut voor de Nederlandse taal

West-Vlaams

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / ˈbɛrə(n) / (2 lettergrepen)

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands beren , ontwikkeld uit Oergermaans *barjanan-, bij Indo-Europees *bʰerH- ‘doorsteken, slaan’, waartoe ook Oudiers barae ‘woede, vijandigheid’, Latijn ferīre ‘slaan, stoten’ en Litouws bárti ‘schelden’ behoren. Evenals Oudhoogduits berjan ‘slaan, kloppen, kneden’, Oudengels verl.deelw. ġebered ‘neergeslagen, gekneed’ en IJslands berja ‘slaan, stoten’.

Werkwoord

1. overgankelijk kneden