behouden

behouden door het behouden huis op Nova Zembla [2]

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  behouden    (hulp, bestand)
• IPA: / bəˈhɑudə(n) / (3 lettergrepen)

Woordafbreking

• be·hou·den

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het werkwoord houden met het voorvoegsel be-.

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
behouden	behield	behouden
klasse 7	volledig

Werkwoord

behouden

1. overgankelijk iets niet verliezen, handhaven, in stand houden

   ▸ Dat begint met het verzamelen en behouden van historische artefacten (denk bijvoorbeeld aan de vroegmoderne schilderijen over ijsvermaak van Hendrick Avercamp), gaat verder met de productie van teksten waarin deze artefacten onderdeel worden van een nationaal verhaal (denk bij sport aan de totstandkoming van vaste spelregels via sportbonden, in Nederland bijvoorbeeld met de oprichting van de Nederlandsche Voetbal- en Athletiek- Bond in 1889) en eindigt met de verspreiding van de nationalistische boodschap via tekst, media, onderwijs en sportwedstrijden.

   ▸ Ze sluiten respectievelijk aan bij de mens die handelt en ergens naar streeft, de mens die behouden en vereren wil, en de mens die lijdt en naar bevrijding zoekt.

   • Het Nederlands behield veel van de oorspronkelijke sterke werkwoorden van het Germaans. 

   ▸ Ze wilde haar waardigheid behouden, terwijl het vertellen van de akelige details toch opluchtte.

2. overgankelijk redden

   • De chirurg heeft het been van de patiënt kunnen behouden. 

Hyponiemen

• voorbehouden

Afgeleide begrippen

   

behoudene behoudenis behoudens behouder behoudsman behoudster behoudswet behoudzucht

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	behouden
verbogen

Bijvoeglijk naamwoord

behouden

1. gered, niet verloren gegaan

   • De opvarenden waren gered in het behouden huis. 
   • Wij hopen op een behouden terugkomst van de reizigers. 

Uitdrukkingen en gezegden

• In behouden haven zijn

veilig ergens zijn (bv na een reis)

∗ De zoon was eindelijk in behouden haven, als je dat kon zeggen van een aanstaande marineofficier die niet op zee zou opereren.

Vertalingen

    1. iets niet verliezen   

Duits: behalten (de) Engels: conserve (en), keep (en), preserve (en) Nedersaksisch: beholen (nds)

Pools: zachować (pl) Spaans: guardar (es), conservar (es), quedarse con (es)

    2. redden   

Engels: rescue (en), safe (en), save (en)

Spaans: salvar (es)

Woordherkomst en -opbouw

• vervoeging van behouden: de stam met de uitgang -en, zonder ge- vanwege voorvoegsel (is gelijk aan de onbepaalde wijs)

Werkwoord

vervoeging van:	behouden…
geen verbogen vorm

behouden

1. voltooid deelwoord van behouden

Gangbaarheid

• Het woord behouden staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "behouden" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.