autonoom

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  autonoom    (hulp, bestand)
• IPA: /ˌʌʊtoˈnom/

Woordafbreking

• au·to·noom

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zelfstandig’ voor het eerst aangetroffen in 1877
• pseudo-Griekse (en Oudgriekse) samenstelling met het voorvoegsel auto- met het achtervoegsel -noom

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	autonoom	autonomen
verkleinwoord	autonoompje	autonoompjes

Zelfstandig naamwoord

de autonoom m

1. anarchistische jongere in Nederland in de jaren tachtig van de twintigste eeuw

   • De autonomen weigerden nooit een bijstandsuitkering te ontvangen van de verderfelijke overheid. 

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	autonoom	autonomer	autonoomst
verbogen	autonome	autonomere	autonoomste
partitief	autonooms	autonomers	-

Bijvoeglijk naamwoord

autonoom

1. (politiek), (techniek), (filosofie), (medisch), (psychologie) op zichzelf staand, zelfstandig, onafhankelijk

   • Google gaat zijn zelfrijdende auto’s leren meer als mensen te rijden. Dat betekent dat de autonome voertuigen bochten gaan afsnijden en over dubbele doorgetrokken strepen zullen rijden.  
   • De autonome ontwikkeling van kinderen is misschien wel belangrijker dan het gereguleerde onderwijs. 
   • Silicon Valley is in de ban van zogenoemde ‘AI agents’, die triviale taken overnemen. Het populaire OpenClaw is wel erg autonoom en zit „in de ideale positie om dingen te kapot te maken.” 

   ▸ Het alleen zijn maakte me juist wakker. Wellicht was ik door mijn drukke agenda thuis wat mat en ingeslapen geraakt. Deze wakkerheid gaf me een autonoom gevoel. Ik leefde geheel afgezonderd in mijn eigen bubbel, in mijn eigen werkelijkheid en zolang ik niet gek zou worden vond ik het heerlijk.

   ▸ Met weemoed denk ik aan Benjamin en hoe autonoom hij al is.

Vertalingen

    1. op zichzelf staand   

Duits: autonom (de) Engels: autonomous (en)

Frans: autonome (fr) Spaans: autónomo (es)

Gangbaarheid

• Het woord autonoom staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "autonoom" herkend door:

98 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.