WikiWoordenboek:Swadesh-lijst

Uit WikiWoordenboek
Ga naar: navigatie, zoeken

De Swadesh-lijst is een woordenlijst samengesteld door de Amerikaanse taalkundige Morris Swadesh (1909-1967). Hij tracht door lexicostatistische vergelijking van de in (een deel van de) woordenschat opgetreden veranderingen van een aantal verwante talen een schatting te verkrijgen voor het tijdstip waarop de talen ontstaan zijn.

Morris Swadesh besefte dat talen hun woordenschat niet alleen maar door vererving verkrijgen, maar dat ontlening, soms uit volledig niet verwante talen, een belangrijke rol speelt. Om statistisch betrouwbare gegevens te verkrijgen is het daarom nodig het materiaal nauwgezet te selecteren. Swadesh stelde daar lijsten voor op van woorden die hoogstwaarschijnlijk al zeer lang tot de taalschat behoord hadden.

De lijst hieronder bevat ruim 200 woorden en bevat naast het Nederlands: Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Esperanto, Zweeds en Latijn. Ook stelde Swadesh een lijst met circa 100 woorden samen.

Swadesh-lijst[bewerken]

# Nederlands Engels Frans Duits Italiaans Spaans Esperanto Zweeds Latijn
1 ik I je ich io yo mi jag ego
2 jij, je, gij, ge, u (beleefd) you sing., thou tu, vous (beleefd) du, Sie (beleefd) tu, Lei (beleefd) , usted (beleefd) vi du tu
3 hij he il er lui, egli él li han is, ea
4 wij, we we nous wir noi nosotros ni vi nos
5 jullie you pl. vous ihr, Sie (beleefd) voi vosotros, ustedes (beleefd) vi ni vos
6 zij, ze they ils, elles sie loro, essi ellos, ellas ili de ii, eae
7 deze, dit this ceci dieses questo este ĉi tiu det här hic, is
8 die, dat that cela jenes quello ese, aquel tiu det där ille
9 hier here ici hier qui, qua aquí, acá ĉi tie här hic
10 daar there dort ahí, allí, allá tie där ibi
11 wie who qui wer chi quien kiu vem quis
12 wat what quoi was che que kio vad quid
13 waar where wo dove donde kie var ubi
14 wanneer when quand wann quando cuando kiam när quando
15 hoe how comment wie come como kiel hur quam, quomodo
16 niet not ne...pas nicht non no ne inte, ej non
17 al,alle all tout alle tutto todo ĉiu alla omnis
18 veel many plusieurs viele molti muchos multaj många multi
19 enkele, sommige some quelques einige alcuni algunos, unos kelkaj några, vissa aliqui, aliquot
20 weinig few peu wenige pochi poco malmulta pauci
21 ander other autre andere altro otro alia annan alter, alius
22 een one un eins uno uno unu ett unus
23 twee two deux zwei due dos du två duo
24 drie three trois drei tre tres tri tre tres
25 vier four quatre vier quattro cuatro kvar fyra quattuor
26 vijf five cinq fünf cinque cinco kvin fem quinque
27 groot big grand groß grande grande granda stor magnus, grandis
28 lang long long lang lungo largo longa lång longus
29 breed, wijd wide large breit, weit largo ancho larĝa bred, vid latus
30 dik thick épais dick spesso gordo dika tjock creber
31 zwaar heavy lourd schwer pesante pesado peza tung gravis
32 klein small petit klein piccolo pequeño malgranda, eta liten parvus
33 kort short court kurz corto corto mallonga, malalta kort brevis
34 smal narrow étroit eng stretto estrecho mallarĝa trång angustus
35 dun thin mince dünn sottile delgado,flaco maldika tunn macer
36 vrouw woman femme Frau donna mujer virino, ino kvinna femina
37 man man (adult male) homme Mann uomo hombre viro, ulo man vir
38 mens man (human being) homme Mensch uomo hombre homo människa homo
39 kind child enfant Kind bambino niño infano barn puer
40 vrouw, echtgenote wife femme, épouse Frau, Ehefrau moglie esposa, mujer edzino hustru, maka, fru uxor, mulier
41 man, echtgenoot husband mari, époux Mann, Ehemann marito esposo, marido edzo man, make maritus
42 moeder mother mère Mutter madre madre patrino mamma, mor mater
43 vader father père Vater padre padre patro pappa, far pater
44 dier animal animal Tier animale animal besto, animalo djur animal
45 vis fish poisson Fisch pesce pez, pescado fiŝo fisk piscis
46 vogel bird oiseau Vogel uccello ave birdo fågel avis
47 hond dog chien Hund cane perro hundo hund canis
48 luis louse (one lice) pou Laus pidocchio piojo pediko lus pedis
49 slang snake serpent Schlange serpente serpiente, culebra serpento orm serpens
50 worm worm ver Wurm verme gusano vermo mask vermis
51 boom tree arbre Baum albero árbol arbo träd arbor
52 woud,bos forest forêt Wald foresta bosque arbaro skog silva
53 stok stick bâton Stock bastone palo bastono pinne fustis
54 fruit, vrucht fruit fruit Frucht frutta fruta frukto frukt fructus
55 zaad seed graine Samen seme semilla semo frö semen
56 blad leaf feuille Blatt foglia hoja folio löv, blad folium
57 wortel root racine Wurzel radice raíz radiko rot radix
58 schors, bast bark (from tree) écorce Rinde corteccia corteza ŝelo bark cortex
59 bloem flower fleur Blume fiore flor floro blomma flos
60 gras grass herbe Gras erba hierba herbo gräs herba
61 touw, koord rope corde Seil corda cuerda ŝnuro rep funis
62 huid skin peau Haut pelle piel haŭto hud cutis
63 vlees meat viande Fleisch carne carne viando kött caro
64 bloed blood sang Blut sangue sangre sango blod sanguis
65 been, bot bone os Knochen osso hueso osto ben os
66 vet fat (n.) graisse Fett grasso grasa graso fett adeps
67 ei egg œuf Ei uovo huevo ovo ägg ovum
68 hoorn horn corne Horn corno cuerno korno horn cornu
69 staart tail queue Schwanz coda cola vosto svans cauda
70 veer feather plume Feder piuma pluma plumo fjäder penna
71 haar hair cheveu Haar capelli cabello, pelo haro hår capillus, coma, crinis
72 hoofd, kop head tête Kopf, Haupt testa cabeza kapo huvud caput
73 oor ear oreille Ohr orecchio oreja orelo öra auris
74 oog eye œil Auge occhio ojo okulo öga oculus
75 neus nose nez Nase naso nariz nazo näsa nasus
76 mond mouth bouche Mund bocca boca buso mun os
77 tand tooth dent Zahn dente diente dento tand dens
78 tong tongue langue Zunge lingua lengua lango tunga lingua
79 nagel fingernail ongle Fingernagel unghia uña ungo nagel unguis
80 voet foot pied Fuß piede pie piedo fot pes
81 been leg jambe Bein gamba pierna kruro, gambo ben crus
82 knie knee genou Knie ginocchio rodilla genuo knä genu
83 hand hand main Hand mano mano mano hand manus
84 vleugel wing aile Flügel ala ala flugilo vinge ala
85 buik belly ventre Bauch pancia barriga ventro mage venter
86 ingewanden guts entrailles Eingeweide intestino tripas intestoj inälvor intestina
87 nek, hals neck cou Hals collo cuello nuko hals, nacke collum, cervix
88 rug back dos Rücken schiena espalda dorso rygg tergum
89 borst breast sein, poitrine Brust petto pecho, seno brusto, mamo bröst pectus, mamma
90 hart heart cœur Herz cuore corazón koro hjärta cor
91 lever liver foie Leber fegato hígado hepato lever iecur
92 drinken drink boire trinken bere beber, tomar trinki dricka bibere
93 eten eat manger essen mangiare comer manĝi äta edere
94 bijten bite mordre beißen mordere morder mordi bita mordere
95 zuigen suck sucer saugen succhiare chupar suĉi suga sugere
96 spuwen spit cracher spucken sputare escupir kraĉi spotta sputare
97 braken, overgeven vomit vomir erbrechen vomitare vomitar vomi kräkas, spy vomere
98 blazen blow souffler blasen soffiare soplar blovi blåsa flare
99 ademen breathe respirer atmen respirare respirar spiri andas spirare
100 lachen laugh rire lachen ridere reír ridi skratta ridere
101 zien see voir sehen vedere ver vidi se videre
102 horen hear entendre hören udire, sentire oír aŭdi höra audire
103 weten, kennen know savoir, connaître wissen sapere saber, conocer scii veta scire
104 denken think penser denken pensare pensar pensi tänka putare
105 ruiken smell sentir riechen odorare, annusare oler flari lukta olere
106 vrezen, bang zijn dat fear craindre, avoir peur fürchten temere temer timi frukta, rädas timere
107 slapen sleep dormir schlafen dormire dormir dormi sova dormire
108 leven live vivre leben vivere vivir vivi leva vivere
109 sterven die mourir sterben morire morir morti mori
110 doden kill tuer töten uccidere matar mortigi döda necare
111 vechten fight se battre kämpfen combattere pelear batali strida pugnare
112 jagen hunt chasser jagen cacciare cazar ĉasi jaga venari
113 slaan hit frapper schlagen colpire golpear trafi slå pellere
114 snijden cut couper schneiden tagliare cortar tondi skära secare
115 splijten split fendre spalten dividere, separare partir fendi dela, klyva scindere, partiri
116 steken stab poignarder stechen pugnalare apuñalar piki sticka traicere
117 krabben scratch gratter kratzen graffiare arañar, rascar grati klia radere
118 graven dig creuser graben scavare cavar fosi gräva fodere
119 zwemmen swim nager schwimmen nuotare nadar naĝi simma natare
120 vliegen fly (v.) voler fliegen volare volar flugi flyga volare
121 lopen, stappen walk marcher gehen camminare caminar piediri gradi
122 komen come venir kommen venire venir veni komma venire
123 liggen lie s'étendre liegen distendersi echarse, acostarse kuŝi ligga iacere
124 zitten sit s'asseoir sitzen sedere sentarse sidi sitta sedere
125 staan stand se lever stehen stare in piedi estar de pie stari stå stare
126 draaien turn tourner drehen girare voltear turnigi svänga vertere
127 vallen fall tomber fallen cadere caer fali falla cadere
128 geven give donner geben dare dar doni ge dare
129 houden hold tenir halten tenere sostener teni hålla tenere
130 knijpen squeeze serrer quetschen spremere apretar pinĉi klämma premere
131 wrijven rub frotter reiben strofinare frotar froti gnida fricare
132 wassen wash laver waschen lavare lavar lavi tvätta lavare
133 vegen wipe essuyer wischen asciugare limpiar balai rensa tergere
134 trekken pull tirer ziehen tirare jalar, tirar tiri dra trahere
135 duwen push pousser drücken spingere empujar pusi trycka pellere, urgere
136 werpen, gooien throw jeter werfen tirare tirar ĵeti kasta iacere
137 knopen tie lier binden legare atar nodi, nodligi knyta, binda stringere, ligare
138 naaien sew coudre nähen cucire coser kudri sy suere
139 tellen count compter zählen contare contar nombri räkna numerare
140 zeggen say dire sagen dire decir diri säga dicere
141 zingen sing chanter singen cantare cantar kanti sjunga canere
142 spelen play jouer spielen giocare jugar ludi leka, spela ludere
143 zweven float flotter schweben galleggiare flotar ŝvebi flyta fluctuare
144 vloeien flow couler fließen fluire fluir flui rinna fluere
145 vriezen freeze geler frieren gelare helar frosti frysa gelare
146 zwellen swell gonfler schwellen gonfiare hincharse sveli svälla inflare
147 zon sun soleil Sonne sole sol suno sol sol
148 maan moon lune Mond luna luna luno måne luna
149 ster star étoile Stern stella estrella stelo stjärna stella
150 water water eau Wasser acqua agua akvo vatten aqua
151 regen rain pluie Regen pioggia lluvia pluvi regn pluvia
152 rivier river rivière Fluß fiume río rivero flod fluvius
153 meer lake lac See lago lago lago sjö lacus
154 zee sea mer Meer, See mare mar maro hav mare
155 zout salt sel Salz sale sal salo salt sal
156 steen stone pierre Stein pietra piedra ŝtono sten lapis, petra
157 zand sand sable Sand sabbia arena sablo sand arena
158 stof dust poussière Staub polvere polvo polvo damm pulvis
159 aarde earth terre Erde terra tierra tero jord terra
160 wolk cloud nuage Wolke nuvola nube nubo moln nimbus, nubes
161 mist, nevel fog brouillard Nebel nebbia niebla nebulo dimma caligo, nebula
162 lucht sky ciel Himmel cielo cielo aero himmel caelum
163 wind wind vent Wind vento viento vento vind ventus
164 sneeuw snow neige Schnee neve nieve neĝo snö nix
165 ijs ice glace Eis ghiaccio hielo glacio is glacies
166 rook smoke fumée Rauch fumo humo fumo rök fumus
167 vuur fire feu Feuer fuoco fuego fajro eld ignis
168 as ashes cendres Asche ceneri ceniza cindro aska cineres
169 branden burn brûler brennen bruciare quemar bruli brinna ardere
170 weg road route Straße strada camino vojo väg via
171 berg mountain montagne Berg montagna montaña monto berg mons
172 rood red rouge rot rosso rojo ruĝa röd ruber
173 groen green vert grün verde verde verda grön viridis
174 geel yellow jaune gelb giallo amarillo flava gul flavus
175 wit white blanc weiß bianco blanco blanka vit albus, candidus
176 zwart black noir schwarz nero negro nigra svart niger, ater, fuscus
177 nacht night nuit Nacht notte noche nokto natt nox
178 dag day jour Tag giorno día tago dag dies
179 jaar year an, année Jahr anno año jaro år annus
180 warm warm chaud warm caldo cálido, tibio varma varm calidus
181 koud cold froid kalt freddo frío malvarma kall frigidus
182 vol full plein voll pieno lleno plena full plenus
183 nieuw new nouveau neu nuovo nuevo nova ny novus
184 oud old vieux alt vecchio viejo maljuna gammal vetus
185 goed good bon gut buono bueno bona bra bonus
186 slecht bad mauvais schlecht cattivo malo
malbona dålig malus
187 rot rotten pourri verrottet marcio podrido putra rutten puter, putridus
188 vies dirty sale schmutzig sporco sucio malpura smutsig sordidus
189 recht straight droit gerade diritto recto rekta rak rectus
190 rond round rond rund rotondo redondo ronda rund rotundus
191 scherp sharp tranchant, pointu, aigu scharf aguzzo, affilato afilado akra, akuta vass acer
192 stomp, bot dull émoussé stumpf noioso desafilado malakra slö hebes
193 glad smooth lisse glatt liscio suave glata len, slät levis
194 nat wet mouillé nass, feucht bagnato mojado malseka våt, blöt umidus
195 droog dry sec trocken asciutto, secco seco seka torr siccus
196 juist, correct correct juste, correct richtig corretto correcto korekta rätt, riktig rectus
197 dichtbij near proche nah,
nahe
vicino cerca apud, proksime nära propinquus
198 ver far loin weit, fern lontano lejos malproksime långt bort, fjärran longinquus
199 rechts right à droite rechts destra derecha dekstra höger dexter
200 links left à gauche links sinistra izquierda maldekstra vänster sinister
201 aan, te, bij, etc. at à bei, an a a, en al hos, vid ad
202 in in dans in in en en i in
203 met with avec mit con con kun med cum
204 en and et und e y, e kaj och et
205 als, indien if si wenn, falls, ob se si se om si
206 omdat because parce que weil perché porque ĉar eftersom, ty quia, quoniam
207 naam name nom Name nome nombre nomo namn nomen

Referentie[bewerken]

De woordenlijst baseert zich op de Swadesh-lijst van de Engelse Wiktionary: Wiktionary:Swadesh list. In de Engelse Wiktionary is tevens de versiegeschiedenis beschikbaar: http://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Appendix:Swadesh_list&action=history.