vijzel

[1] Agaten vijzel met stamper

[2] Hydraulische vijzel

[3] Vijzel van een watergemaal

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  vijzel    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• vij·zel

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	vijzel	vijzels
verkleinwoord	vijzeltje	vijzeltjes

Zelfstandig naamwoord

vijzel

1. m: (scheikunde), (gereedschap) een vat waarin met een stamper stoffen fijngestampt kunnen worden

   Vijzels worden van hard materiaal zoals messing, porselein of agaat vervaardigd.

2. v/m (techniek), (bouwkunde) een dommekracht of krik waarmee door middel van een schroef- of hydraulisch systeem, grote kracht kan worden uitgeoefend.

   Met behulp van een groot aantal vijzel is het gebouw opgevijzeld.

3. v/m (waterstaat), (techniek) een waterschroef, een spiraalvormig onderdeel van een gemaal

   Een ronddraaiende vijzel werkt het water omhoog.

Synoniemen

• [1] stampvat, mortier
• [2[ dommekracht, schroefkrik
• [3] schroef van Archimedes, tonmolen, waterschroef

Afgeleide begrippen

• [1] vijzelstamper
• [2] opvijzelen

Verwante begrippen

• [1] deegroller, loper, molen, stamper, wals, wrijfplaat
• [2] bouwstempel, schroefspindel, spindelschoor
• [3] centrifugaalpomp, gemaal, noria, watermolen, waterrad

Uitdrukkingen en gezegden

• [2]: hydraulische cilinder

• [3]: schroef van Archimedes

Vertalingen

    1. een vat waarin met een stamper stoffen fijngestampt kunnen worden   

Duits: Mörser (de) m Engels: mortar (en) Frans: mortier (fr) m Latijn: mortarium (la)

Spaans: mortero (es) m, almirez (es) m

    2. een dommekracht of krik   

Duits: Spindelwinde (de) v Engels: jackscrew (en) Frans: cric (fr) m

Spaans: cric (es) m, gato (es) m

    3. waterschroef   

Duits: Wasserschraube (de) v, Schnecke (de) v Engels: screwpump (en)

Frans: vis d'Archimède (fr) v

Onderstaande vertalingen dienen nagekeken te worden en omgezet in de bovenstaande tabellen. Nummers na de vertalingen komen niet noodzakelijk overeen met de opgegeven definities. Voor meer uitleg zie WikiWoordenboek:Hoe vertalingen nakijken.

    na te gaan

Papiamento: fensu