te

Niet te verwarren met: Te, -te

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  te    (hulp, bestand)
• IPA: /tə/

Woordherkomst en -opbouw

• In "des te meer" etc. gaat "te" terug op Oudnederlands thiu, een oude instrumentalis van het aanwijzend voornaamwoord that

Voorzetsel

te

1. bij plaatsaanduidingen: in.

   Ik ben geboren te Amerongen.

2. met gebruikmaking van, per, middels.

   Komt u te voet, te paard, met de auto of op de fiets?

   Ik zal ze te vuur en te zwaard bestrijden.

3. komt regelmatig voor in combinatie met een infinitief.

   Ik beveel je te zitten.

   Ik vraag je iets te doen.

   Het is duidelijk te zien.

Vanouds met datief. In veel staande uitdrukkingen is dit bewaard gebleven, vaak in samentrekkingen met het lidwoord:

ten = te + den (m, o)

ter = te + der (v)

te berde brengen te baat te dezer zake te dien aanzien te dien einde te dier zake te elfder ure te geef te gelegener tijd tegoed tegelijk tegelijkertijd

te hooi en te gras te huur te koop te kust en te keur te land te lande te leen teleurstellen te midden van te mijnen huize te mijner beschikking te mijner ere

te moede te pletter terecht tevergeefs te voorschijn tevreden te vuur en te zwaard tezamen tezelfdertijd te zijnen aanzien te zijner behoeve te zijnen laste te zijner tijd

Vertalingen

    1. plaats   

Duits: zu (de) Engels: in (en), at (en) Frans: à (fr), en (fr)

Nauruaans: atsiu (na), i (na), ian (na), ean (na), animwen (na) Spaans: en (es)

Bijwoord

te

1. in grotere mate of hoeveelheid dan wenselijk is.

   Als je het te snel doet, lukt het niet.

Afgeleide begrippen

• tekort, teveel

Vertalingen

    met infinitief   

Duits: zu Engels: to

Frans: à Nauruaans: i, ian, ean, animwen

    te veel   

Duits: zu Engels: too Frans: trop

Roemeens: prea Spaans: demasiado

Asturisch

Zelfstandig naamwoord

te

1. thee (drank)

Catalaans

Zelfstandig naamwoord

te m

1. thee (drank)

Frans

Voornaamwoord

nominatief	genitief	datief	accusatief	benadrukt
tu	ton / ta / tes	toi	te	toi

te

1. jou, je (gebruikt voor het lijdend voorwerp).
2. reflexief voornaamwoord van de tweede persoon (je).

Fins

Voornaamwoord

te

1. jullie, u; tweede persoon meervoud of beleefdheidsvorm tweede persoon enkelvoud.

Hongaars

persoon	enkelvoud	meervoud
eerste	én	mi
tweede	te	ti
tweede formeel	ön	önök
derde	ő	ők

Persoonlijk voornaamwoord

te

1. jij

Kiribatisch

Lidwoord

te

1. de, het; bepaald lidwoord.
2. (altijd gevolgd door een numeraal suffix of een zeker zelfstandig naamwoord waaraan aldtijd het expletieve na is toegevoegd) - een; onbepaald lidwoord
3. (ietwat als lidwoord gebruikt) - één; de kleinste niet-ledige verzameling

Latijn

Uitspraak

• IPA: /teː/

	enkelvoud	meervoud
nominatief	tū	vōs
accusatief	tē
genitief	tui	vestri
datief	tibi	vōbis
ablatief	tē

Persoonlijk voornaamwoord

tē

1. jou, je (accusatief van de tweede persoon enkelvoud)
2. door jou (ablatief van de tweede persoon enkelvoud)

Limburgs

Uitspraak

• IPA: /tɐ/ (Etsbergs)

Persoonlijk voornaamwoord

te

1. gemuteerde onbeklemtoonde accusatief van doe.

		enkelvoud	meervoud
bepaald	geheel	te g-	tör
	gemut.	de g-	dör
onbepaald	geheel	te	te, tör
	gemut.	de	de, dör)

Voorzetsel

te + datief/accusatief/locatief

1. onbeklemtoonde vorm van tö.

Lingala

Zelfstandig naamwoord

te

1. nee, niet

Papiamento

Zelfstandig naamwoord

te

1. thee (drank)

Quechua

Zelfstandig naamwoord

te

1. thee (drank)

Spaans

	enkelvoud			meervoud
	onderwerp	meewerkend voorwerp	lijdend voorwerp	onderwerp	meewerkend voorwerp	lijdend voorwerp
1e persoon	yo	me	me	nosotros m nosotras v	nos	nos
2e persoon	tú	te	te	vosotros m vosotras v	os	os
3e persoon	él m ella v	lo/le m la v	le (se)	ellos m ellas v	los/les m las v	les (se)
3e persoon (formeel)	usted			ustedes

Voornaamwoord

te

1. jij; 2e persoon enkelvoud.

Tuvaluaans

Lidwoord

te

1. bepaald lidwoord, de.

Iers

(mv: teo, comp.: teo)

Uitspraak

• IPA: /tʲe/

Bijvoeglijk naamwoord

te

1. warm
2. heet

Zweeds

Uitspraak

• Geluid:  te    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• te

Zelfstandig naamwoord

te o

1. thee

Schrijfwijzen

• the, thé, té

Verbuiging

	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	te	teet	teer	teerna
genitief	tes	teets	teers	teernas

Afgeleide begrippen

• teblad, teblask, tebuske, tefat, teglas, tehuv, tehätta, tekaka, tekanna, tekokare, tekopp, tekula, temugg, teplanta, tepåse, teservis, tesil, tesked, tevagn, tevatten