stem

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  stem    (hulp, bestand)
• IPA: /'stɛm/

Woordafbreking

• stem

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	stem	stemmen
verkleinwoord	stemmetje	stemmetjes

Zelfstandig naamwoord

stem v/m

1. (biologie) het geluid dat ondermeer door het trillen van de menslijke stembanden wordt geproduceerd

   De menselijke stem is uniek in de biologie.

2. (communicatie) het geluid dat een mens bij het spreken voortbrengt

   Je herkent hem aan zijn donkere stem.

3. (muziek) het geluid dat een mens bij het zingen voortbrengt

   Een countertenor met zijn hoge stem.

4. (muziek) een van de partijen van een vocaal of instrumentaal muziekstuk

   De eerste stem van een partituur is zeer gegeerd omwille van de solo’s.

5. (muziek) één van de reeksen orgelpijpen met een eigen klankkleur, die de organist desgewenst kan laten meeklinken

   Hoeveel stemmen heeft dit kerkorgel?

6. (sociologie) een mondeling of schriftelijk kenbaar gemaakte wilsuiting die bij het nemen van een beslissing of een verkiezing, medebepalend is

   De stem van de dertiende partijgenoot was beslissend voor de herverkiezing.

Synoniemen

• [5] orgelregister, register

Antoniemen

• [1] stomheid
• [6] monddood

Afgeleide begrippen

• [1] stemband
• [2] bromstem, lokstem, kinderstem, mannenstem, microfoonstem, overstemmen, piepstem, spreekstem, stemgeluid, stemverheffing, vrouwenstem
• [3] altstem, basstem, falsetstem, kopstem, meerstemmigheid, sopraanstem, tenorstem, zangstem
• [6] stemadvies, stembiljet, stembus, stembureau, stemgerechtigd, stemlokaal, stemplicht, stemrecht, voorkeursstem

Verwante begrippen

• [1] gebrul, gegil, gegrom, kreet, gekreun, geluidssignaal, geroep, geschreeuw, spraak, spreekorgaan, tong, zang
• [2] accent, heesheid, intonatie, logopedie, mededeling, schorheid, spraak, stentor, tongval, voorlezen, woord
• [3] cantate, lied, melodie, opera, partij, polyfonie, wijsje, zang
• [4] homofonie, koor, meerstemmig, partij, polyfonie, solo
• [5] bourdon, fluit, trompet, vox humana
• [6] beslissing, besluit, blanco, democratie, kiesdrempel, meerderheid, spreekrecht, uitslag, veto, verkiezing, voorkeursstem

Uitdrukkingen en gezegden

• [2]: de stem van het geweten

het eigen geweten laten spreken

• [6]: een stem in het kapittel hebben

in een zaak stemgerechtigd zijn

• [6]: de stemmen zwijgen

onbesliste uitslag bij een stemming

Vertalingen

    1. het geluid dat door het trillen van de menslijke stembanden wordt geproduceerd   

Duits: Stimme (de) v Engels: voice (en) Frans: voix (fr) v Italiaans: voce (it) v Pools: głos (pl) m

Spaans: voz (es) Turks: ses (tr) Vietnamees: giọng (vi) Xhosa: ilizwe 5

    2. het geluid dat een mens bij het spreken voortbrengt   

Duits: Stimme (de) v Engels: voice (en)

Frans: voix (fr) v

    3. het geluid dat een mens bij het zingen voortbrengt   

Duits: Stimme (de) v Engels: voice (en)

Frans: voix musicale (fr) v

    4. een vocale of instrumentale muzikale lijn   

Frans: partie (fr) v

    5. een orgelregister   

Duits: Register (de) o Engels: organ stop (en), register (en) Frans: jeu d'orgue (fr) m

    6. een keuze gemaakt door een stemmer (kiezer) bij een stemming (verkiezing)   

Duits: Wahl (de) v, Votum (de) o Engels: vote (en) Frans: vote (fr) m Italiaans: voto (it) m

Pools: głos (pl) m Spaans: voto (es) Vietnamees: phiếu (vi), sự bỏ phiếu (vi)

Werkwoord

vervoeging van
stemmen

stem

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stemmen
   

   Ik stem.

2. gebiedende wijs van stemmen
   

   Stem!

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van stemmen
   

   Stem je?

Meer informatie

• Zie de doorverwijspagina op Wikipedia voor meer informatie.