kruis

1. kruis

9. muziekteken

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  kruis    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• kruis

Woordherkomst en -opbouw

• Van het Latijnse crux.

3,12,13	enkelvoud	meervoud
naamwoord	kruis	kruisen
verkleinwoord	kruisje	kruisjes

Zelfstandig naamwoord

4,7,9	enkelvoud	meervoud
naamwoord	kruis	kruisen kruizen
verkleinwoord

kruis o

1. (wiskunde) geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden
2. constructie van twee onder een hoek aan elkaar vastgemaakte onderdelen
3. ongeluk of ellende
4. symbolisch teken (het rode kruis, hakenkruis, Andreaskruis)
5. (religie) christelijk religieus symbool afgeleid van de kruiziging van Jezus Christus
6. (militair) militaire onderscheiding
7. (anatomie) deel van het menselijk lichaam waar de benen samenkomen
8. (kleding) plaats waar de pijpen van een broek samenkomen
9. (muziek) teken in de muzieknotatie dat de verhoging van een toon met een halve stap aangeeft
10. (biologie) achterste deel van paardachtige dieren
11. (wiskunde) plusteken of maalteken
12. (medisch) een van de kruisverenigingen
13. (numismatiek) een van beide zijden van een munt
14. folterwerktuig.
15. (scheepvaart) bovendeel van een anker

Synoniemen

• [4]: crucifix, kruisbeeld
• [9]: kruisteken, verhogingsteken

Antoniemen

• [9]: mol, verlagingsteken
• [12]: munt

Hyponiemen

• [4] andreaskruis, hakenkruis, halskruis, processiekruis

Afgeleide begrippen

• [9] dubbelkruis

ceylon-kruisbes kruisallergie kruisband kruisbeeld kruisbek kruisbes

kruisbeuk kruisblad kruisbladwalstro kruisbladwolfsmelk kruisbogen kruisboog

kruisboogschutter kruisdistel kruisdisteloesterzwam kruisgang kruishout kruiskoppeling

kruiskruid kruisproduct kruispunt kruisspin kruistabel kruisvuren

kruisvuur kruisweg kruiswegstatie kruiswoord kruiswoordpuzzel waterkruiskruid

Verwante begrippen

• [9] accident, alteratie, herstellingsteken, voorteken, voortekening

Spreekwoorden

• Elk huis(je) heeft zijn kruis(je).

• God geeft kracht naar kruis.

• Ieder moet zijn eigen kruis dragen.

• Men draagt het kruis niet altijd op zijn rug.

• Met zwijgen kruist men de duivel.

• [5]: Onze lieve Heer van het kruis bidden.

• Twee geloven in een huis is een groot kruis.

Uitdrukkingen en gezegden

• [5]: iemand het (heilig) kruis (achter)nageven

iemand verwensen; hopen dat bezoek niet terugkomt

• iemand het kruis uit de broek vragen

• kruis of munt gooien

Vertalingen

    1. geometrisch figuur   

Albanees: kryq (sq) m Angelsaksisch: crūċ (ang) Bosnisch: krst (bs) m Catalaans: creu (ca) v Duits: Kreuz (de) o Engels: cross (en) Esperanto: kruco (eo) Estisch: rist (et) Fins: risti (fi), rasti (fi) Frans: croix (fr) v Grieks: σταυρός (el) m Hongaars: kereszt (hu) IJslands: kross (is) m Italiaans: croce (it) v Kroatisch: križ (hr) m

Latijn: crux (la) v Lets: krusts (lv) o Malayalam: കുരിശ് (ml) (kuriSu) Noors: kryss (no) o Nynorsk: kryss (nn) o Occitaans: crotz (oc) v Oekraïens: хрест (uk) m Papiamento: krus Pools: krzyż (pl) m Portugees: cruz (pt) v Russisch: крест (ru) m (kr'est) Schots-Gaelisch: crois (gd) Spaans: cruz (es) v Tsjechisch: kříž (cs) m Zweeds: kors (sv) o, kryss (sv) o

    4. symbool   

Deens: kors (da) o Duits: Kreuz (de) o Engels: cross (en) Frans: croix (fr) v Italiaans: croce (it) v Kroatisch: križ (hr) m

Noors: kors (no) o Nynorsk: kors (nn) m Pools: krzyż (pl) m Portugees: cruz (pt) v Spaans: cruz (es) v Waals: croes (wa)

    5. christelijk religieus symbool afgeleid van de kruiziging van Jezus Christus   

Duits: Kreuz (de) o, Kruzfix (de) o

Oudnoors: fróða v

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.