dwars

Nederlands

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Woordafbreking

• dwars

Woordherkomst en -opbouw

(erfwoord) afkomstig van: Middelnederlands: dwers Germaans *thwerkaz Veranderd o.i.v *thwer- «draaien» Indo-Europees: *twork-/*twerk- «verstrengelen, wringen»

Verwant in Germaans: West Engels: thwart «dwarsbomen» Angelsaksisch þweorh Duits: quer Noord Oudnoors: þvert

Andere Indo-Europese talen Italisch Latijn: torquere «verdraaien, wringen»

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	dwars	dwarser	dwarst
verbogen	dwarse	dwarsere	dwarste

Bijvoeglijk naamwoord

dwars

1. in de breedterichting

   Schouderbinnenwaarts is dus eigenlijk iets dwarser dan schoudervoor.

2. geneigd medewerking te weigeren

   In maanden die volgden werd Daantje steeds dwarser en dwarser.

Afgeleide begrippen

• dwarsbalk, dwarsbomen, dwarsfluit, dwarsrichting, dwarsstreep

Bijwoord

dwars

1. in de breedterichting

   Dwars door de sloot lag een omgevallen knotwilg.

2. ~ liggen: niet meewerken, tegenstand bieden

   Het voorstel kreeg veel bijval, maar er lagen twee landen dwars.

3. iemand iets ~ zitten: een wrok koesteren over iets

   Het zat hem dwars dat hij daarvan valselijk beschuldigd werd.

Synoniemen

• haaks

Uitdrukkingen en gezegden

• [1]: De wind is achterlijker dan dwars (zeilterm)

De wind komt schuin van achteren