appel

Uit WikiWoordenboek
Ga naar: navigatie, zoeken
Verschillende soorten appels (1).


Nederlands

Uitspraak

(klemtoonhomogram)

Woordherkomst en -opbouw
Middelnederlands: appel, apel
Germaans: *ap(a)laz
Indo-Europees: *abl-/*ablu-
  • Verwant in Germaans:
West: Duits: Apfel, Engels: apple, Fries: appel
Noord: IJslands: epli, Zweeds: äpple (Oudnoors: epli)
  • Andere Indo-Europese talen:
Slavisch: Russisch: яблоко
Baltisch: Litouws: obuolys
Keltisch: Iers: úll
  • appél: leenwoord van het Franse appel

Het Middelnederlands kende de vorm appeel (ontleend aan het Oudfrans), die bewaard is als verkleinwoord: appeelken. De moderne vorm is een hernieuwde ontlening aan het moderne Frans.

Woordafbreking
  • ap·pel
áppel enkelvoud meervoud
naamwoord appel appels, appelen
verkleinwoord appeltje appeltjes

Zelfstandig naamwoord

áppel m

  1. (fruit) Malus Wikispecies-logo-en.png ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom.
    Snoep gezond, eet een appel!
  2. (plantkunde) Malus Wikispecies-logo-en.png boom die deze vruchten draagt, appelboom.
    Ik heb veel appelen staan in mijn tuin.
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Uitdrukkingen en gezegden
Een schip met zure appels
Een schip met zure appels
  • een appeltje voor de dorst
    • iets extra's dat men achter de hand houdt voor minder goede tijden
  • appels met peren/citroenen vergelijken
    • onvergelijkbare zaken met elkaar vergelijken
  • iemand appelen voor citroenen verkopen
    • iemand afzetten, in het zak zetten
  • voor een appel en een ei
    • spotgoedkoop
  • gouden appels op zilveren schalen
    • een kostbare inhoud in een kostbare verpakking
  • door de zure appel bijten
    • het onaangename trotseren
  • met iemand een appeltje te schillen hebben
    • met iemand nog iets onaangenaams af te rekenen hebben
  • Daar komt een schip met zure appels [de haven binnen].
    • Daar komt een storm aan
  • Dat zijn appels op gouden benen.
    • Dat is heel zeldzaam.
Spreekwoorden
  • De appel valt niet ver van de boom.
    • Kinderen lijken over het algemeen op hun ouders.
  • Wie appelen vaart, die appelen eet.
    • Als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken.
    • Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van.
  • Een rotte appel in de mand maakt ook het gave fruit te schand.
    • Een negatieve beïnvloeding van één persoon kan vele anderen op het slechte pad brengen.
Vertalingen
appél enkelvoud meervoud
naamwoord appel appels
verkleinwoord - -

Zelfstandig naamwoord

appél o

  1. tijdstip waarop alle leden van een groep bijeengeroepen worden om hun aanwezigheid te bewijzen.
    's Morgens om zes uur moesten alle soldaten op appel verschijnen.
  2. het doen van een beroep op iemands gevoel van eer of rechtvaarigheid.
    De appellant richtte een appel aan de gouverneur om de executie uit te stellen.
  3. (valkerij): de reactie of gehoorzaamheid van de vogel.
Synoniemen
Schrijfwijzen
  • Tot 2006 was de spelling van appel met eindklemtoon appèl. Sindsdien wordt het woord zonder accentteken geschreven. Echter ter verduidelijking is het toevoegen van een accent aigu (een zogenaamd "klemtoonteken") in het Nederlands altijd toegestaan.
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Vertalingen

Meer informatie


Afrikaans

Uitspraak
  • IPA: /ˈɑpəɫ/

Zelfstandig naamwoord

appel

  1. (fruit) appel (vrucht).


Limburgs

Uitspraak
  • Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
  • IPA:
    • (Etsbergs): /ɑpɐɫ/, /ɑpɐl/
    • (Montforts): /ɑpəl/, /ɑpl̩/
    • (Rothenbachs): /ɑʰpɫ̩/

Zelfstandig naamwoord

appel m

  1. (Hooglimburgs), (fruit) appel (vrucht).
Verbuiging



Ripuarisch

Uitspraak
  • IPA: /ɒpəɫ/

Zelfstandig naamwoord

appel m

  1. (fruit) appel.
Schrijfwijzen


Papiamento

Woordherkomst en -opbouw
  • Van het Nederlandse appel.
enkelvoud of
impliciet meervoud
expliciet meervoud
  appel     appelnan  

Zelfstandig naamwoord

appel

  1. (fruit) appel.
Synoniemen
  • (enkel op Aruba) aplo