WikiWoordenboek:Swadeshlijst Quechua
Uit WikiWoordenboek
| Nummer | Nederlands | Quechua runa simi |
|---|---|---|
| 1 | ik | ñuqa |
| 2 | jij | qam, kinkin (formal) |
| 3 | hij | pay |
| 4 | wij | ñuqanchik (inclusive), ñuqayku (exclusive) |
| 5 | jullie | qamkuna, kinkinkuna (formal) |
| 6 | zij | paykuna |
| 7 | deze, dit | kay |
| 8 | die, dat | chay, haqay, wak |
| 9 | hier | kaypi |
| 10 | daar | chaypi, haqaypi, wakpi |
| 11 | wie | pi (interrogative) |
| 12 | wat | ima (interrogative) |
| 13 | waar | maypi (interrogative) |
| 14 | wanneer | hayk'ap (interrogative) |
| 15 | hoe | imayna (interrogative) |
| 16 | niet | mana ... -chu (statement), ama ... -chu (imperative) |
| 17 | al, alle | tukuy |
| 18 | veel | achka |
| 19 | enige | huk (...-kuna) |
| 20 | weinige | as, pisi, tumpa |
| 21 | andere | huk |
| 22 | een | huk, wak, wakin |
| 23 | twee | iskay |
| 24 | drie | kimsa |
| 25 | vier | tawa |
| 26 | vijf | pichqa |
| 27 | groot | hatun |
| 28 | lang | suni |
| 29 | breed | luqhu |
| 30 | dik | rakhu |
| 31 | zwaar | llasaq |
| 32 | klein | uchuy, huch'uy |
| 33 | kort | chutu, kutu, kurulla |
| 34 | smal, nauw | k'ichki |
| 35 | dun | ñanu |
| 36 | vrouw | warmi |
| 37 | man | qhari |
| 38 | mens | runa |
| 39 | kind | wawa, wamra, irqi |
| 40 | echtgenote | warmi |
| 41 | echtgenoot | qusa |
| 42 | moeder | mama |
| 43 | vader | tayta, tata, yaya |
| 44 | dier | uywa |
| 45 | vis | challwa |
| 46 | vogel | pisqu |
| 47 | hond | allqu |
| 48 | luis | usa |
| 49 | slang | mach'aqway, amaru |
| 50 | worm | kuru |
| 51 | boom | sach'a |
| 52 | bos | sach'a-sach'a |
| 53 | stok | k'aspi |
| 54 | vrucht | ruru |
| 55 | zaad | muru, muhu |
| 56 | blad | raphi |
| 57 | wortel | saphi |
| 58 | schors, bast | qara |
| 59 | bloem | wayta, t'ika |
| 60 | gras | qachu, qiwa, qura |
| 61 | touw | waska |
| 62 | huid | qara |
| 63 | vlees | aycha |
| 64 | bloed | yawar |
| 65 | been | tullu |
| 66 | vet (z.nw) | wira |
| 67 | ei | runtu |
| 68 | hoorn | waqra |
| 69 | staart | chupa |
| 70 | veer | phuru |
| 71 | haar | chukcha |
| 72 | hoofd | uma |
| 73 | oor | rinri |
| 74 | oog | ñawi |
| 75 | neus | sinqa |
| 76 | mond | simi |
| 77 | tand | kiru |
| 78 | tong (orgaan) | qallu |
| 79 | nagel | sillu |
| 80 | voet | chaki |
| 81 | been | chanka |
| 82 | knie | qunqur |
| 83 | hand | maki |
| 84 | vleugel | rapra |
| 85 | buik | wiksa |
| 86 | darm | ch'unchul |
| 87 | nek | kunka |
| 88 | rug | wasa |
| 89 | borst | qhasqu |
| 90 | hart | sunqu |
| 91 | lever | kukupin |
| 92 | drinken | upyay |
| 93 | eten | mikhuy |
| 94 | bijten | kaniy |
| 95 | zuigen | ch'unqay |
| 96 | spugen | thuqay |
| 97 | braken | aqtuy |
| 98 | blazen | phukuy, wayray (wind) |
| 99 | ademen | samay |
| 100 | lachen | asiy |
| 101 | zien | rikuy |
| 102 | horen | uyariy |
| 103 | weten | yachay |
| 104 | denken | yuyay, hamut'ay |
| 105 | ruiken | mutkiy |
| 106 | vrezen | manchay |
| 107 | slapen | puñuy |
| 108 | leven | kawsay |
| 109 | sterven | wañuy |
| 110 | doden | wañuchiy |
| 111 | vechten | awqay |
| 112 | jagen | chakuy |
| 113 | slaan | maqay |
| 114 | snijden | kuchuy, p'itiy (thread) |
| 115 | splijten | ch'iqtay, laray |
| 116 | steken | t'urpuy |
| 117 | krabben | aspiy, hasp'iy |
| 118 | graven | allay |
| 119 | zwemmen | wayt'ay |
| 120 | vliegen | phaway |
| 121 | lopen | puriy |
| 122 | komen | hamuy |
| 123 | liggen | siriy |
| 124 | zitten | tiyay |
| 125 | staan | sayay |
| 126 | draaien | muyuy |
| 127 | vallen | urmay |
| 128 | geven | quy |
| 129 | houden | hap'iy, hat'alliy |
| 130 | knijpen | q'apiy |
| 131 | wrijven | qhaquy, khituy, harwiy |
| 132 | wassen | mayllay (hands, face), maqchiy (oneself, children), t'aqsay (laundry) |
| 133 | vegen | pichay, phiskuy |
| 134 | trekken | aysay |
| 135 | duwen | tanqay |
| 136 | werpen | chamqay (towards a precise point), wikch'uy (without exact direction) |
| 137 | binden | watay |
| 138 | naaien | siray |
| 139 | tellen | yupay |
| 140 | zeggen | niy |
| 141 | zingen | takiy |
| 142 | spelen | pukllay |
| 143 | drijven | tuytuy |
| 144 | vloeien | puriy (yaku), kallpay (yaku) |
| 145 | vriezen | qasay |
| 146 | zwellen | punkiy |
| 147 | zon | inti |
| 148 | maan | killa |
| 149 | ster | quyllur |
| 150 | water | yaku, unu |
| 151 | regen | para |
| 152 | rivier | mayu |
| 153 | meer | qucha |
| 154 | zee | mama qucha |
| 155 | zout | kachi |
| 156 | steen | rumi |
| 157 | zand | aqu, t'iyu |
| 158 | stof | phullwa, ñut'u allpa |
| 159 | aarde | allpa, pacha |
| 160 | wolk | phuyu |
| 161 | nevel | pacha phuyu |
| 162 | hemel | hawa pacha |
| 163 | wind | wayra |
| 164 | sneeuw | rit'i |
| 165 | ijs | qasa |
| 166 | rook | q'usñi |
| 167 | vuur | nina |
| 168 | as | uchpa |
| 169 | branden | rawray (intrans.), kañay (trans.) |
| 170 | weg | ñan |
| 171 | berg | urqu |
| 172 | rood | puka |
| 173 | groen | q'umir |
| 174 | geel | q'illu |
| 175 | wit | yuraq |
| 176 | zwart | yana |
| 177 | nacht | tuta |
| 178 | dag | p'unchaw |
| 179 | jaar | wata |
| 180 | warm | q'uñi |
| 181 | koud | chiri |
| 182 | vol | hunt'a |
| 183 | nieuw | musuq |
| 184 | oud | ruku, machu (man), paya (woman), mawk'a (thing) |
| 185 | goed | allin, kusa (thing) |
| 186 | slecht | millay, saqra |
| 187 | rot | ismusqa |
| 188 | vuil | qanra |
| 189 | recht(uit) | chiqa |
| 190 | rond | muyu |
| 191 | scherp | k'awchi |
| 192 | bot | muthu |
| 193 | glad | llusp'i |
| 194 | nat | huq'u |
| 195 | droog | ch'aki |
| 196 | correct | chanin |
| 197 | dichtbij | sichpa |
| 198 | ver | karu |
| 199 | rechts | paña |
| 200 | links | lluq'i |
| 201 | te | -pi |
| 202 | in | -pi, ... ukhunpi |
| 203 | met | -yuq (belonging), -wan (together) |
| 204 | en | -wan |
| 205 | als | -spa-...-qa, -pti-...-qa, -chus ... chayqa, sichus |
| 206 | omdat | -spa-...-m(i), -pti-...-m(i), -rayku, imaraykuchus |
| 207 | naam | suti |
- Allin qillqay:
Mana iwrupa rimaykunapi hinaqa, Qhichwa simipi qillqayqa pukyu-pukyumanta hukyaykunmi. Kay wikisimitaqpiqa Rodolfo Cerrón Palominop kamarisqan uralan runasimipim qillqanchik, kimsantin hanllalliwan.
- Orthography:
Unlike the european languages, the Quechua orthography may change from one source to another. Here we write using the Southern Quechua orthography developed by Rodolfo Cerrón Palomino.